جغرافیای شهرستان لنده

جزوه آموزشی جغرافیای 3
پایه دوازدهم
با تشکر از جناب اقای محسن یوسفی دبیر جغرافیا از استان قم
 
 درس1
 
شهرها و روستاها
1-سر آغاز مطالعه و شناخت یک سکونتگاه روستایی و شهری چیست؟نام ببرید.
مقر(مکان،جایگاه ) و موقعیت سکونتگاه ها
2-تعریف مقررا بنویسید.
منظور از مقر، مکان اصلی و دقیق یک سکونتگاه ومحل استقرار آن بر روی زمین است. مقر هر روستا یا شهر همچنین هسته اولیه آن را شامل می شود.
3-تعریف هسته اولیه سکونتگاه را بنویسید.
منظور از هسته اولیه مکانی است که مردم برحسب نیاز آن را برای زندگی انتخاب نموده و به اشغال درآورده اند و بعدها روستا یا شهر از آن محل گسترش یافته است.
4-عوامل سکونت گزینی  توسط انسان هارا بنویسید.
در انتخاب مکان برای استقرار و سکونت جمعیت، عوامل طبیعی بیشترین نقش را داشته اند مانندآب فراوان، آب و هوای ملایم، خاک حاصلخیز جلگه ها . مثلا پیش ازچهار هزار سال قبل نخستین روستاها و شهرهای پرجمعیت و همچنین تمدن های اولیه در کنار رودهای دجله و فرات، نیل، کارون، سند و… پدید آمدند.
5-عوامل موثردر پدید آمدن یک سکونتگاه در مکان خاص را نام ببرید.
عوامل طبیعی،عوامل سیاسی وتصمیمات حکومتی،دسترسی به راه های تجاری،عوامل دفاعی و نظامی
6-مهم ترین عوامل شكل گیری هستةاولیه روستاها و شهرها درایران را نام ببرید.
دسترسی به آب،قلعه های دفاعی،بازارهای محلی وقرار گرفتن در تقاطع راه ها
7-تعریف موقعیت یک شهر یا روستارا بنویسید.
 وضعیت آن سکونتگاه نسبت به پدیده های پیرامون خود در سطح ناحیه است. این پدیده هاممکن است عوامل انسانی و طبیعی مانند روستاها و شهرهای اطراف آن، آب و هوا، منابع معدنی انرژی، راههای ارتباطی، ناهمواری هاو… باشد.
8-نقش واهمیت  موقعیت یک شهر یا روستارا بنویسید.
 موقعیت یک شهر یا روستادر ادامه حیات یا گسترش آن سکونتگاه و یا حتی نابودی و زوال آن نقش مهمی ایفا می کند.
9-عوامل موثر درگسترش و آبادانی یک سکونتگاه را با مثال بنویسید.
برای مثال دسترسی یک شهر به دریا یا شبکه ارتباطی خط آهن در یک منطقه موقعیت مناسبی برای رونق تجارت و مشاغل مربوطه در آن شهر به وجود می آورد.
نزدیک بودن شهر به روستاهای پرجمعیت مجاور یا منابع معدنی در جذب نیروی کار و توسعه صنایع آن شهر تأثیر زیادی دارد و می تواند موجب گسترش و آبادانی آن شود.
10-عوامل موثر دربه خطرانداختن حیات یک سکونتگاهرا بیان کنید.
-مجاورت یک سکونتگاه با کوه آتشفشان یا گسل های فعال نیز می تواند حیات آن سکونتگاه را به خطر بیندازد.
- برخی تغییرات محیط پیرامون مانند رویدادهای سیاسی یا تغییرات آب وهوایی می تواند موجب از دست دادن موقعیت و اعتبار یک شهر یا انتقال آن به مکان دیگر شود.
11-تفاوت مقروموقعیت جغرافیاییرا بنویسید.
 البته همانطورکه گفته شد مقر، مکانی است که سکونتگاه در آنجا بنا شده و بیشتر با عوامل محلی سروکار دارد اما موقعیت، شرایط و ارتباط سکونتگاه را با عوامل در سطح وسیع تر مانند یک ناحیه نشان می دهد.
12-اهمیت مطالعه موقعیت و مقر روستاها و شهرها را بنویسید.
مطالعه موقعیت و مقر روستاها و شهرها به ما کمک می کند تا بهتر برای توسعه و عمران و آبادانی آنها برنامه ریزی کنیم.
13-مهم ترین ملاک های تفاوت های شهر و روستا را بنویسید.
فعالیت اقتصادی،میزان جمعیت،وسعت و فضای سکونت وفعالیت،دسترسی به خدمات و تسهیلات وفرهنگ و مناسبات اجتماعی
14-تفاوت شهروروستا را با توجه به ملاک فعالیت اقتصادی را بنویسید.
 مهمترین ملاک شهر و روستا تفاوت درفعالیت های اقتصادی آن هاست. در غالب سکونتگاه های روستایی، بیشترین نسبت از جمعیت فعال در بخش کشاورزی(زراعت، دامداری، جنگلداری، صید و شکار و غیره) فعالیت دارند اما در شهرها بیشتر مردم در فعالیت های صنعتی و خدماتی مشغول به کار می باشند.
15- تفاوت شهروروستا را با توجه به ملاک جمعیت  بنویسید.
متداول ترین ملاک تشخیص شهر و روستاملاک جمعیتی است و اگر جمعیت سکونتگاه به میزان معینی برسد آن را شهر تلقی می کنند. اما این ملاک در نواحی مختلف دنیا متفاوت است. در برخی کشورهای اروپایی سکونتگاه هایی با بیشتر از  2۰۰۰نفر شهر محسوب میشوند اما در برخی کشورهای پر جمعیت آسیا مانند چین و هند روستاهایی با بیش از3۰۰۰۰نفر جمعیت وجود دارند. به طور کلی شهرها پرجمعیت تراز روستاها بوده و تراکم جمعیت نیز در آنها بیشتر است.
16- شهروروستارا از نظر وسعت و فضای سکونت وفعالیتبا هم مقایسه کنید.
 در روستاها فضاهای بازو چشماندازهای طبیعی بیشتر و گسترده تر است در شهرها خانه هاو مغازه ها و فضاهای صنعتی به هم فشرده ترند و فعالیت های متنوع در فضاهای محدودتری متراکم شده است.
17- تفاوت شهروروستا را را از نظر ملاک دسترسی به خدمات و تسهیلات را بنویسید.
 در شهرها امکانات آموزشی، درمانی و پزشکی، مراکز خرید، حمل و نقل عمومی، خدمات مالی و بانکی، آب و برق و… متنوع و گسترده است درحالی که این خدمات و تسهیلات در روستاها کمتر و محدودتر است.
18- شهروروستا را از ننظرملاک فرهنگ و مناسبات اجتماعی با هم مقایسه کنید.
 در روستاها به دلیل جمعیت کمتر، بیشتر افراد یکدیگر را می شناسند و روابط خویشاوندی، وابستگی اجتماعی و همکاری در جوامع روستایی بیشتر است. آداب و رسوم و شیوه زندگی در شهر و روستا متفاوت است. درشهرها نوگرایی و تغییرات اجتماعی سریع تر است.
19- تعریف سلسله مراتب سکونتگاه هارا بنویسید.
سلسله مراتب سکونتگاه ها یعنی رتبه بندی آنها برحسب اهمیت.
20- معیارهای اصلی دررتبه بندی سکونتگاه هارا نام ببرید.
 برای این منظور سکونتگاه ها را براساس میزان جمعیت و عملکرد(خدماتی که ارائه می کنند) طبقه بندی می کنند.
21- انواع سکونتگاه ها براساس جمعیت و عملکرد را نام ببرید.
سکونتگاه های کوچک (روستا ها) و سکونتگاه های بزرگ (شهرها)
 
22- ویژگی های سکونتگاه های کوچک را بنویسید.
سکونتگاه های کوچک یا کم جمعیت معمولاً خدمات محدودی را به ساکنان ارائه می کنند اما در سکونتگاه های بزرگ تر تعداد و تنوع خدمات بسیار زیاد است.
برای مثال یک ده کوچک ممکن است چند مغازه ویک صندوق پست و یک مدرسه و یک مرکز بهداشت نیمه وقت داشته باشد.
23- ویژگی های شهر بزرگ را بنویسید.
اما در یک شهر بزرگ انواع فروشگاه ها، مراکز درمانی وبیمارستان ها، رستوران ها، تئاتر و سینما، بانک ها فرودگاه، استادیوم ورزشی و… وجود دارد و شهر می تواند خدمات زیاد و متنوعی را به ساکنان خود و حتی روستاها و شهرهای همجوار ارائه کند.
24-شکل زیررا توضیح دهید:
شکل یک نمونه رتبه بندی یا سلسله مراتب را در سکونتگاه های اروپا نشان می دهد. در ستون پایین سکونتگاه هایی با کم ترین جمعیت قرار می گیرند. این سکونتگاه ها خدماتی که ارائه می دهند نیز کم تر است. با حرکت به سوی بالای هرم، جمعیت سکونتگاه هابیشتر می شود و خدماتی نیز که ارائه می کنند بیشتر و متنوع تر است.
25- تعریف حوزه نفوذ سکونتگاه را بنویسید.
دانستید که سکونتگاه ها از نظر جمعیت و عملکرد متفاوت هستند. به محدوده جغرافیایی که از یک سکونتگاه کالاو انواع خدمات دریافت می کند و بین آن محدوده و سکونتگاه جریان کالا، خدمات و رفت و آمد افراد وجود دارد حوزه نفوذ آن سکونتگاه می گویند.
26- حوزه نفوذ سکونتگاه ها را با هم مقایسه کنید.
برخی از سکونتگاه ها حوزه نفوذ کم وسعتی دارند.
 برای مثال یک شهر کوچک ممکن است فقط به چند روستای پیرامون خود خدمات ارائه کند و از روستاهای پیرامون برای خرید و کاردر کارخانه ها و استفاده از مراکز درمانی به آن شهر مراجعه کنند.
به عکس برخی از شهرها حوزه نفوذی بسیار گستردهای در سطح یک ناحیه یا کشور و حتی جهان دارند. برای مثال شهر تهران در برخی عملکردها مانند تولید و عرضه خودرو، لوازم خانگی، خدمات پیشرفته پزشکی و مراکز دانشگاهی حوزه نفوذی در سطح کشور ایران دارد.
27- دو جنبه مورد توجه درمورد حوزه نفوذ عملکرد یک سکونتگاه را بنویسید.
الف) آستانه نفوذ
 یعنی حداقل جمعیتی که تقاضای کالا، خدمات یا عملکردی از سکونتگاه دارند.
ب) دامنه نفوذ
 یعنی بیش ترین مسافتی که مردم منطقه برای دریافت خدمات از آن سکونتگاه طی می کنند.
28- تعریف شهرنشینی را بنویسید.
 منظور از اصطلاح شهرنشینی نسبت جمعیت شهرها به روستاهاست.
29-مقایسه جمعیت شهری و روستایی کره زمینرا بنویسید.
در سال  19۵۰میلادی تنها  3۰درصد جمعیت جهان در شهرها زندگی می کردند. اما در نیمه سال  2۰18میلادی  ۵۵درصد جمعیت حهان ساکن شهرها بوده اند و جمعیت شهرنشین جهان بر جمعیت روستانشین پیشی گرفته است و پیش بینی می شود که تا سال  2۰۵۰میلادی این نسبت به حدود7۰درصد برسد.
 30- سطح شهرنشینی و سرعت شهرنشینی بین کشورهای پیشرفته و درحال توسعه را با هم مقایسه کنید.
سرعت افزایش شهرنشینی در آسیا و افریقا بیشتر از سایر نواحی جهان است است.
31- رشد شهرنشینی درکشورهای آسیایی ، آفریقایی و امریکای لاتین با کشورهای پیشرفته مقایسه کنید.
درحالی که نرخ رشد سالیانه شهرنشینی در سایر نواحی جهان  0/4درصد است در آسیا و آفریقا این رشد  1/5درصد در سال است.
32- علل رشد شهرنشینی درآسیا و آفریقا را بنویسید.
مهاجرت فزاینده روستاییان به شهرها برای اشتغال و دستمزد بیشتر
صنعتی شدن و توسعه کارخانه ها
رشد بخش خدمات
ورود این کشورها به تجارت جهانی
33- میزان سطح شهرنشینی دردوگروه از کشورهای پیشرفته و عقب مانده را بنویسید.
- برخی کشورها مانند ژاپن با  93درصد، آرژانتین با  92درصد و هلند با  9۰درصد بیشترین سطح شهرنشینی را در جهان دارند
 - برخی کشورها میزان شهرنشینی در آنها کمتر از  2۰درصد است مانند سودان جنوبی، اوگاندا، مالاوی در افریقا و نپال و سریلانکا در آسیا.
34- دو تغییرمهم در مورد شهرهای جهان را بنویسید.
افزایش شهرهای میلیونی
تغییر الگوی مکانی شهرهای با بیش از  ۵ میلیون نفر در جهان
35- ویزگی های مادر شهر(متروپل) را بنویسید.
-به طور کلی مادر شهر (متروپل) بزرگ ترین و مهمترین شهر یک ناحیه، استان یا یک کشور است.
-این شهر ممکن است پایتخت یاشهر اصلی یک ناحیه باشد که به عنوان مرکز حکومتی، مذهبی، تجاری و… در حال فعالیت است و از این جنبه ها بر سایر سکونتگاه ها برتری دارد.
- معمولاً به مادرشهر، کلان شهر نیز گفته می شود. برخی نیز معتقدند کلان شهر ترجمه و معادل واژه  megacityبوده و به شهرهای بالای  1۰میلیون نفر اطلاق می شود.
 36- تعریف کلان شهر درایرانرا بنویسید.
در کشور ایران بر طبق مصوبه شورای عالی معماری و شهرسازی به مادر شهرهایی که بالای  1میلیون نفر جمعیت داشته باشند مانند تهران، مشهد، اصفهان،کرج، قم و… کلان شهر گفته می شود.
37- تعریف حومه را بنویسید.
به بخش های پیرامونی یک شهر حومه می گویند.
38- انواع حومه های شهری را نام ببرید.
حومه های خوابگاهی، حومه های صنعتی، حومه های فقیرنشین و حومه های مرفه نشین
39- جهان شهر چیست؟
به جدول شهرهاي بالاي ده میلیون نفر در جهان توجه كنید . برخي از این شهرها به دلیل مشاركت زیاد در اقتصاد و تجارت جهاني حوزه نفوذ بسیار وسیعي در سطح جهان دارند و به آن ها جهان شهر گفته مي شود.
40- تعریف مگالاپلیس را بنویسید.
در برخی از بخش های جهان در نتیجه گسترش فوق العاده زیاد دو یا چند مادر شهر در امتداد مسیرهای ارتباطی و حمل ونقل، زنجیرهای از مادر شهرها یا کلان شهرها پدید آمده اند که به آنها مگالاپلیس گفته می شود.
41- منطقه ابر شهری چیست؟شرح دهید.
در مگالاپلیس ها حومه ها و شهرک های اقماری یک مادر شهر به حومه ها و شهرک های مادر شهر دیگر پیوند می خورد. برخی مگالاپلیس را منطقه ابر شهری نامیده اند.
42- مهمترین ویژگی های مگالاپلیس ها را بنویسید.
-تمرکز و انبوهی جمعیت شهری،
 -تمرکز مؤسسات مالی و پولی،
-تمرکز صنایع دانش بنیان
- فراوانی آمد وشد بین شهرها با انواع وسایل حمل و نقل زمینی و هوایی.
43- انواع شکل مگالاپلیس هارا نام ببرید.
شکل خطی یا کریدوری و شکل کهکشانی
44- مهم ترین مگالاپلیس های جهان را نام ببرید.
*مگالاپلیس شمال شرق ایالات متحده امریکا (از بستن تا واشنگتن)
* مگالاپلیس ژاپن (توکیو ــ یوکوهاما) نمونه هایی از اولین مگالاپلیس های جهان هستند.
45- مهاجرت از روستاها به شهرها چه تاثیری درجمعیت شهرها و روستاها دارد؟
کاهش روستانشینی و افزایش شهرنشینی
46- زارعان نیمه وقت چه کسانی اند؟شرح دهید.
در سده نوزدهم و نیمه اول قرن بیستم در برخی کشورها مانند آلمان روستاییان برای دریافت دستمزد بیشتر به طور نیمه وقت در شهرها کار می کردند.و بخشی از وقت خود را به کار در مزارع اختصاص می دادند که به زارعان نیمه وقت مشهور شده بودند.
47- علل  کاهش روستانشینی در آلمان رابنویسید.
در برخی از روستاها باسرمایه گذاری و خرید زمین های کشاورزی توسط شهرنشینان به منظور ایجاد کشت تجاری، روستانشینی کاهش یافت و برخی ازروستاها نیز به علت گسترش شهرها به حومه های شهری تبدیل شدند
48- علل مهاجرت های روستایی درکشورهای درحال توسعه را بنویسید.
با ورود کشورهای آسیا، افریقا و امریکای لاتین به دوره صنعتی شدن مهاجرت  های فزاینده از روستا به شهر در این نواحی نیز وقوع پیوست. اما این مهاجرت ها همگام با توسعه صنعتی نبود و رشد شهرنشینی در این نواحی در طی دوره های کوتاه زمانی و سریع تر از رشد صنعتی رخ داد و شهرها آمادگی لازم را از نظر امکانات و تسهیلات برای ورود مهاجران روستایی نداشته اند و مشکلات زیادی برای روستاها و شهرها به وجود آمد که در درس بعد به آن اشاره می کنیم.
49- علل افزایش شهرگرایی را بنویسید.
با بروز تحولات صنعتی و ورود کشورها به عصر نوسازی (مدرنیزاسیون) نفوذ شهرها و «شهرگرایی» در روستاها افزایش یافت.
50- تعریف شهرگرایی را بنویسید.
منظور از شهرگرایی روندی اقتصادی و اجتماعی است که طی آن شیوه های زندگی، رفتار و عملکردها، ارزش ها و مظاهر شهری درروستاها و بین روستانشینان رواج می یابد.
51- عوامل تغییر روستاها وشهرگرایی درروستاهارا بنویسید.
-تغییرات درچهره روستاها
تغییرات قابل ملاحظه ای در چهره و کالبد روستاها نسبت به گذشته با فراهم شدن امکانات و تجهیزاتی چون آب و برق و راه سازی، استفاده از ماشین آلات کشاورزی، و عناصر و خدمات شهری
- پدید آمدن عملکردهای جدید درروستاها
در بیشتر روستاها فعالیت غالب، کشاورزی است اما نقش و عملکرد برخی از روستاها تغییر کرده وعملکردهای جدیدی به طور مستقل یا علاوه بر کشاورزی در این روستاها پدیدار شده که از آن جمله می توان به روستاهای صیادی، روستاهای گردشگری و روستاهای صنعتی که در آن صنایع کوچک تبدیلی یا خانگی رونق زیاد دارند، اشاره کرد.
52- نظریه نابرابری میان شهروروستا را توضیح دهید.
در بیشتر نظریه ها به نابرابری میان شهر و روستا تأکید شده است. برطبق این نظریه ها، شهر محل انباشت سرمایه،تولید کالاهای کارخانه ای و تمرکز اقتصادی است و مبادله ای نابرابر بین شهر و روستاجریان دارد.
53- عوامل افزایش جمعیت شهری درکشور را بنویسید.
-افزایش طبیعی جمعیت شهرها یعنی رشد موالید (تولدها) نسبت به مرگ و میر
- مهاجرت روستاییان به شهرها
- افزایش جمعیت برخی روستاها و تبدیل شدن آنها به نقاط شهری یا ادغام روستاها در بافت شهری
54- ملاک های تبدیل روستا به شهر را بنویسید.
-روستاهایی که جمعیت آنها به حد معینی مثلاً  1۰هزار نفر رسیده باشد
- با موافقت وزارت کشور شهر اعلام شده و در آنها شهرداری تأسیس شده می شود.
55- دردوره سریع شهرنشینی وضعیت شهرنشینی درکشور را توضیح دهید.
از سال  133۵به بعد روند شهرنشینی در ایران سرعت گرفت. از یک سو از آنجایی که بودجه کشور ما متکی به درآمد حاصل از فروش نفت است و این درآمد در دست دولت ذخیره می شود، دولت ها با استفاده از درآمد نفتی بیشترین سرمایه گذاری ها و توسعه کارخانه ها و تجهیزات و زیرساخت ها را به شهرها اختصاص داند. از سوی دیگر از سال  1341چندمرحله اصلاحات ارضی در روستاها انجام گرفت.
56-در دوره کند شهرنشینی وضعیت شهرنشینی درکشورچگونه است؟شرح دهید.
همانطورکه گفته شد یکی از عوامل مهم افزایش جمعیت شهری در ایران مهاجرت از روستا به شهر بوده است. تا سال 133۵مهاجرت از روستاها به شهرها به کندی صورت می گرفت و محصولات کشاورزی بخش عمده تولیدات داخلی را تشکیل می داد. این دوره به دوره شهرنشینی کند معروف است.
57-تعریف اصلاحات ارضی را بنویسید.
 اصلاحات ارضی یعنی تغییر قوانین مالكیت زمین و توزیع مجددآن به نفع كشاورزان.
58-درایران اصلاحات ارضی چگونه انجام شد؟
در ایران اصلاحات ارضی با خلع ید از مالكان بزرگ (ارباب ها ) و واگذاری زمین به دهقانان خرده پا انجام گرفت.
59- علل عدم موفقیت اصلاحات ارضی درایران را بنویسید.
اما تقسیم نادرست زمین و عدم حمایت دولت از کشاورزان و توجه به صنایع مونتاژ و واردات کالا از کشورهای خارجی نه تنها موجب بهبود وضع روستاییان نشد بلکه به ضعف و انهدام کشاورزی در ایران انجامید ودر نتیجه مهاجرت روستاییان به شهرها شدت گرفت.
60-چگونه تهران به یک مادرشهرملی تبدیل شد؟
جمعیت تهران به طور مداوم با مهاجرت گسترده از سراسر كشورافزایش شدید یافت. و فاصله زیادی با سایر شهرها پیدا كرد. به طوري كه جمعیت آن همواره بیش ازدو برابر دومین شهر پرجمعیت ایران یعني مشهد بوده است .
61-وضعیت مهاجرت ازروستابه شهر پس ازانقلاب اسلامی را توضیح دهید.
پس از انقلاب اسلامی نیز مهاجرت از روستا به شهر و از شهرهاي كوچك به شهرهاي بزرگ ادامه یافت. در این دوره تعداد زیادی روستاهای پرجمعیت به شهر تبدیل یا در بافت شهرهای همجوار ادغام شدند و برخی از آبادی ها نیز خالی از سکنه شدند. کنید.در این دوره علاوه بر تهران  7شهر با بیش از یك میلیون نفر به كلان شهر تبدیل شدند .
62-تهران چگونه به یک منطقه کلان شهری بزرگ تبدیل شد؟
رشد شهر های بزرگ و كوچك و شهرك های اقماری در اطراف تهران آن را به یك منطقه كلان شهری بزرگ تبدیل كرد.
درس2
مدیریت شهروروستا
1-اهمیت شهرها و روستاها را بنویسید.
شهرها و روستاها مکان  سکونت، کار و فعالیت اقتصادی، روابط اجتماعی و به طورکلی محل زندگی جوامع انسانی هستند.
2-  مهم ترین مسائل و مشکلات  شهرها و روستاها دردوره معاصر را بنویسید.
الف-افزایش شهرنشینی و رشد و توسعه شهرها و تمرکز زیادجمعیت در آنها
ب-کاهش تدریجی روستانشینی و مهاجرت نیروی کار کشاورزی از روستاها به شهرها
اشتغال شهری- مسکن نامناسب وامنیت شهری وآسیب های اجتماعی
3-مهمترین نیازها و مسائلی را که امروزه شهرها با آن روبه رو هستندرا بنویسید.
1-تجهیزات و خدمات عمومی-2ـ مسکن 3ـ اشتغال شهری 4ـ امنیت شهری و آسیبهای اجتماعی 5ـ محیط زیست شهری6ـ زیباسازی و مبلمان شهری7ـ هوشمندسازی شهر
4-عوامل مورد مطالعه دربرنامه ریزی شهری رانام ببرید.
-تجهیزات و تسهیلات شهری
-خدمات عمومی
-فروشگاه ها و مراکز خرید
-مراکز تفریحی و فرهنگی
-دفع زباله و جمع آوری پسماند
-وسایل حمل ونقل عمومی
- پست
-آتش نشانی
5--منظورازنابرابری فضایی درشهرها چیست؟شرح دهید.
در بیشترشهرها امکانات و خدمات شهری به طور عادلانه و متوازن توزیع نشده اند و بین مناطق برخوردار و مرفه و مناطق محروم تفاوت های چشمگیری از نظر فضای جغرافیایی مشاهده می شود. برنامه ریزی و مدیریت شهری باید برای رفع این نابرابری ها چاره اندیشی واقدام كند.
6- علل وجود مشکلات مربوط به اشتغال درشهرهای بزرگ را نام ببرید.
افزایش طبیعی جمعیت شهری و مهاجرت نیروی کار به شهرها
7- علل مشغول به کارشدن مهاجران در مشاغلی مانند کارگر موقتی و روزمزد را بنویسید.
-این مهاجران عمدتاً کارگر ساده و فاقد مهارت و تخصص هستند
- فرصت های شغلی در شهر محدود است.
8- دو بخش اصلی اقتصاد شهرهای بزرگ را نام ببرید.
بخش رسمی و بخش غیررسمی
9- مهم ترین فعالیت های بخش غیررسمی اقتصاد شهرهای بزرگ را بنویسید.
فروشندگان دوره گرد و دستفروش ها، دلالان، زباله جمع کن ها، نوازندگان دوره گرد و کودکان کار
10- مهم ترین راهکارها برای سامان بخشیدن به مشاغل غیررسمی درشهرهای بزرگ را بنویسید.
-حمایت از کارآفرینان و ایجاد غرفه هایی با اجاره ارزان برای فروشندگان دوره گرد
- توسعه امکانات گردشگری برای جذب گردشگر
- ایجاد شغل
11- عوامل ایجاد مشکل مسکن کافی و مناسب درشهرها را نام ببرید.
الف- تمرکز زیاد جمعیت و ب- مهاجرت گسترده به شهرها
12- علل وجود فقیران شهری درشهرهای بزرگ را بنویسید.
الف-اختلاف شدید طبقاتی، نبودن عدالت اجتماعی در توزیع درآمدها
ب-فقدان حمایت های تأمین اجتماعی توسط حکومت ها
13- مهم ترین پدیده های ناشی از مشکل مسکن درشهرهای بزرگ را بنویسید.
الف -افراد بی خانمان (کارتن خواب ها وگورخواب ها)
ب-اسکان غیررسمی یا غیرقانونی
14- کارتن خواب ها چه کسانی هستند؟شرح دهید.
افراد بی خانمان (کارتن خواب) که در کنار خیابان ها و یا روی نیمکت پارک ها می خوابند و متاسفانه تعداد آن ها درحال افزایش است.
15- نمونه هایی از اسکان غیررسمی درحاشیه شهرهای بزرگ را نام ببرید.
حاشیه نشینی و زاغه نشینی
16- علل پیدایش پدیده حاشیه نشینی درشهرهای بزرگ را بنویسید.
وقتی مهاجران فقیر به شهرها وارد می شوند با توجه به گران بودن قیمت زمین و خانه در شهر به ساخت غیرقانونی مسکن موقتی در حاشیه و اطراف شهر می پردازند.
17- زاغه نشینی چیست؟
زاغه نشینی نیز نوعی اسکان غیررسمی ست که علاوه بر حاشیه شهر ممکن است در نقاط مختلف شهر به وجود بیاید. برای مثال در شهر مانیل در کشور فیلیپین زاغه ها در بخش های مختلف شهر پراکنده شده اند.
18- کدام کشورها دارای بالاترین درصد زاغه نشينی درجهان هستند؟نام ببرید.
بر مبنای آماربانک جهانی در سال  2014ميلادی كشورهای نيجريه، چاد، آنگولا، بوليوی و اكوادر، افغانستان، بنگلادش،كامبوج و فيليپين بالاترين درصد زاغه نشينی رادر شهرها داشته اند همچنين در برخی شهرها مانندكلکته هند هزاران نفر شب هنگام جايی برای خواب و استراحت ندارند و در خيابان ها و ايستگاه های قطار و محوطه ساختمان های عمومی می خوابند.
19- عوامل فقر شهری را نام ببرید.
درآمد کم،بی کاری،مسکن نامناسب
20- مهم ترین طرح های اجرا شده دربعضی کشورها درجهت تأمین مسكن گروه های فقیر شهری را بنویسید.
الف-اجرای طرح های ساخت مسکن ارزان قیمت
ب-اعطای وام مسکن و نظایر آن از سوی حکومت مرکزی و حکمرانی محلی (مدیریت شهری)
21- نواحی مهم شهرهای بزرگ که انحرافات وکج روی های اجتماعی بیشتراست را بنویسید.
در نواحی حاشیه نشین وحومه های فقیرنشین شهرهای بزرگ
22- مهم ترین انحرافات اجتماعی در شهرهای بزرگ را نام ببرید.
سرقت و خشونت، اعتیاد، طلاق و وَندالیسم شهری
23- وَندالیسم شهری چیست؟
خسارت وارد کردن به اموال عمومی، بناها و آثار فرهنگی
24- نواحی مهم شهرهای بزرگ که انحرافات وکج روی های اجتماعی بیشتراست را نام ببرید.
در نواحی حاشیه نشین وحومه های فقیرنشین شهرهای بزرگ
25- مهم ترین انحرافات اجتماعی در شهرهای بزرگ را نام ببرید.
سرقت و خشونت، اعتیاد، طلاق و وَندالیسم شهری
26- اهداف  برنامه ریزی شهری را بنویسید.
-معین شدن نیازها ی شهر
-برطرف کردن کمبودها
-رفع  نابرابری های فضایی درشهرهای بزر
27- تعریف نابرابری فضایی درشهرهای بزرگ را بنویسد.
در بیشتر شهرها امکانات و خدمات شهری به طور عادلانه و متوازن توزیع نشده و بین مناطق برخوردار و مرفه و مناطق محروم تفاوت های چشمگیری در فضای جغرافیایی مشاهده می شود که به آن نابرابری فضایی گفته می شود.
28- مهم ترین پیامدهای توسعه بی رویه شهرنشینی برمحیط زیست رانام ببرید.
افزایش فشار بر منابع و مصرف انرژی و آلودگی آب و خاک و هوا
29- یکی ازمهم ترین ارکان یک شهرپایدار و سالم چیست؟
به حداقل رساندن آلودگی و تخریب محیط زیست
30- مهم ترین اقدامات انجام شده دربعضی از شهرهای بزرگ درجهت حفظ محیط زیست را بنویسید.
الف-مدیریت پسماند
ب-الگوهای مصرف آب و برق
پ-دفع فاضلاب
ت-کاهش آلودگی هوا
31- علل توجه به زیباسازی شهر در طراحی و مدیریت شهری را بنویسید.
الف-شهر مانند موجودی زنده و فعال است و انسان موجودی زیبا پسند است
ب-معماری و طراحی شهر بازتاب فرهنگ و هویت شهروندان است
پ-ایجاد احساس و آرامش و تعلق خاطردرساکنان شهر
32- عوامل موثردرزیبایی شهر را نام ببرید.
-کیفیت طراحی شهری
- کیفیت مصالح به کار رفته در نماها
- رنگ، فرم و روشنایی در شب
- کیفیت و کمیت فضای سبز
- نورپردازی ها
- پاکیزگی شهر
33- تعریف مبلمان شهری:
مجموعه وسیعی از اشیا و وسایل، دستگاه ها و نمادها و عناصری که است در خیابان ها یا فضاهای شهری برای استفاده عموم نصب می شود.
34- مهم ترین اجزای مبلمان شهری را نام ببرید.
نیمکت ها، سطل های زباله، مجسمه ها و نمادهای میدان ها، نرده ها و حفاظ ها، تزیئناتی چون آب نماها، پرچم ها و گلدان ها، طراحی، جدول بندی وکفپوش پیاده روها، علائم راهنمایی و رانندگی، طراحی فضای سبز جدول ها و پارک ها، نورپردازی و روشنایی معابر و بیلبوردها و تابلوهای آگهی
35- عوامل موثردر طراحی مبلمان شهری را بنویسید.
الف -توجه به تقویت فرهنگ و هنر بومی و ملی.
ب- توجه به نیازهای افراد ویژه مانند افراد دچار معلولیت و جانبازان، سالخوردگان
36- مهم ترین موارد توجه به افراد ویژه مانند معلولان درمبلمان شهری را بنویسید.
 الف-طراحی خط بساوایی مخصوص عبور نابینایان
ب-رمپ عبور ویلچر در ساختمان های عمومی و پارک ها
37-تعریف شهر هوشمند را بنویسید.
شهر ی که در آن برای امور مختلف مانند حمل و نقل، مصرف انرژی، مدیریت ترافیک، مدیریت پسماند از فن آوری اطلاعات و ارتباطات (ICT ) استفاده می شود.
38- انواع حسگرهای (سنسور) جمع آوری و پردازش اطلاعات در سامانه های مختلف در شهرهای هوشمند را بنویسید.
الف-ساختمان های شهر را با حسگرهایی مجهز کرد که آتش سوزی، سرقت و حتی لزوم تعمیر و بازسازی برخی اجزای آنها را به مراکز مربوطه اعلام کنند.
ب-در نواحی شلوغ شهر حسگرها می توانند تصادفات یا جرائم خیابانی را به پلیس و اورژانس اطلاع دهند.
پ- با هوشمندسازی مدیریت ترافیک می توان به راننده های خودروها برای پر هیز از ورود به خیابان های پر ترافیک یا پیدا کردن پارکینگ خالی و نظایر آن اطلاع رسانی کرد.
ت- با استفاده از حس گرها می توان الودگی هوا را در نقاط مختلف شهر سنجید و هشدار داد
ث-همچنین نور و میزان روشنایی معابر را در زمان های معین و با توجه به رفت وآمدها کم و زیاد کرد که علاوه بر صرفه جویی در مصرف انرژی به تأمین امنیت کمک می کند.
39- ویژگی های شهرهوشمند را بنویسید.
الف- شهروندان از طریق شبکه اینترنت، بسیاری از امور اداری خود را بدون مراجعه حضوری به سازمان ها و مدیریت شهری انجام می دهند.
ب-دراین شهرها گردش آزاد اطلاعات اهمیت دارد و در مکان های عمومی مانند ایستگاه های اتوبوس، داخل تونل های مترو، فروشگاه های بزرگ و بخش هایی از پیاده روها دسترسی بهWI-Fi رایگان برای همه وجود دارد.
40- هدف اصلی مدیران و برنامه ریزان شهری را بنویسید.
تحقق «شهر پایدار»
41- تعریف شهر پایدار را بنویسید.
شهری است که به گونه ای طراحی شده که در آن نیازهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ساکنان آنها به طور مناسب و عادلانه برآورده می شود بدون آنکه منافع نسل های آینده به خطر بیفتد و شهر و فعالیت های شهری کم ترین آثار منفی و نامطلوب را بر محیط زیست دارد.
42- سه رکن مورد توجه در برنامه ریزی های شهری شهرپایدار را نام ببرید.
اجتماعی فرهنگی- اقتصادی و محیط زیست
43- مهم ترین فعالیت های شهر بر روی زمین را بنویسید.
فضاهای مسکونی، تجاری، اداری، خیابان ها و شبکه ارتباطی، مراکز آموزشی و درمانی، فضای سبز و پارک
44- تعریف کاربری زمین را بنویسید.
 یعنی چگونگی استفاده از زمین
45- کاربرد نقشه های کاربری زمین را بنویسید.
 پراکندگی انواع عملکردهای شهر را نمایش می دهند.
46- مهم ترین اقدامات برنامه ریزان پس از مطالعه و شناسایی کاربری های موجود در شهررا بنویسید.
 میزان وسعت هر کاربری یا عملکرد را نسبت به مساحت کل شهر محاسبه می کنند. برای مثال ممکن است کاربری فضای سبز شهر  7درصد از مساحت کل شهر و كاربری شبكه معابر و حمل و نقل18درصد از مساحت شهر را به خود اختصاص داده است.
47- وسعت فضای سبز یک شهر 18000هکتار و مساحت کل شهر360000هکتاراست.عملکرد فضای سبز این شهررا نسبت به مساحت کل شهرراحساب کنید.

5درصد=360000÷100×18000
تنها 5درصد ازمساحت شهرفضای سبز وجوددارد.
48- مفهوم سرانه را بنویسید.
سرانه عبارت است از تقسیم مساحت بر جمعیت .سرانه مقدار زمینی است كه به طور متوسط از هریک از كاربری های شهر به یک فرد می رسد.
49- نحوه محاسبه سرانه فضای سبز دریک شهر را بنویسید.
مساحت کاربری های فضای سبز شهررا برجمعیت تقسیم می کنیم
50-مساحت کاربری های فضای سبز یک شهر 180000مترمربع و جمعیت کل شهر 90000نفراست.سرانه فضای سبز این شهرراحساب کنید.
2=90000÷180000
میزان سرانه فضای سبز 2مترمربع برای هر فرد می باشد.
51- مساحت کاربری های فضای سبز یک شهر 50000مترمربع و جمعیت کل شهر 100000نفراست.سرانه فضای سبز این شهرراحساب کنید.
0/5=100000÷50000
0/5مترمربع سرانه فضای سبز برای هرنفر
52-اهمیت مطالعه کاربری زمین را بنویسید.
 به برنامه ریزان کمک می کند تا محدودیت ها را بشناسند و طوری برنامه ریزی کنند که از فضاهای شهر به طور مناسب و متعادل استفاده شود.
53- پیامدهای بی توجهی به مناطق روستایی را بنویسید.
الف-خالی ازسکنه شدن مناطق روستایی،
ب- افزایش مشکلات در مناطق شهری
54- مهم ترین مشکلات روستاها را بنویسید.
الف) مشکلات اقتصادی، نداشتن درآمد کافی و بیکاری
ب) فقدان یا کمبود تجهیزات و خدمات مانند آب آشامیدنی سالم، راه و وسایل حمل ونقل، امکانات آموزشی، درمانی و سطح پایین زندگی روستانشینان
55- انواع فقرروستاییان را نام ببرید.
الف-فقر اقتصادی
 ب- فقر دسترسی به خدمات و امکانات
56- میزان فقرشهری و روستایی درجهان را بنویسید.
63درصدفقرروستایی
27درصدفقرشهری
57- انواع نابرابری اقتصادی مناطق شهری و روستایی را بنویسید.
الف-بین درآمد شهرنشینان و روستانشینان شكاف و نابرابری زیادی وجود دارد.
ب-ایجاد فرصت های شغلی و تمایل به سرمایه گذاری در نواحی شهری بیش از مناطق روستایی است.
58- نابرابری های رفاهی درمناطق روستایی با مناطق شهری رابا هم  مقایسه بنویسید.
وضعیت دسترسی به آموزش و بهداشت و درمان و مسکن برای مناطق روستایی بدتر از مناطق شهری است.
59- هدف برنامه های توسعه روستایی را بنویسید.
این برنامه به منظور بهبود زندگی اقتصادی و اجتماعی روستا نشینان طراحی می شود.
60- سه رکن تحقق روستای پایدار را نام ببرید.
الف-فعال کردن اقتصاد روستا
ب- خدمات اجتماعی و فرهنگی
پ- حفظ محیط زیست و چشم اندازهای زیبای طبیعی روستا
61- مهمترین عامل توسعه روستایی درگذشته کدام است؟
توسعه کشاورزی
62- مهم ترین عوامل مورد توجه دربرنامه توسعه روستایی را بنویسید.
امروزه توسعه روستایی علاوه بر توسعه کشاورزی به همه جنبه های اجتماعی و فرهنگی و محیط زیستی به طور هماهنگ بها داده می شود.
63- مشکلات اقتصادی روستاییان را بنویسید.
الف-درآمد حاصل از کشاورزی روستاییان  فصلی و ناکافی است.
ب -در برخی زمین ها میزان تولید پایین و در حد برآوردن نیازهای داخلی روستاییان است.
پ- بیشتر روستایئان برای کشت تجاری و سودآور با مشکل روبه رو هستند.
ت-روستاییان برای فروش محصولات خود دسترسی مناسب به بازارها ندارند و اغلب گرفتار واسطه هایی می شوند که مجبور هستند محصولات را قیمت بسیار کم به آنها بفروشند.
64- علل وجودمشکلات روستاییان برای کشت تجاری و سود آور  را بنویسید.
الف- نداشتن مالکیت زمین،
 ب-کمبود زمین،
 پ-یکپارچه نبودن و قطعه قطعه بودن زمین های کشاورزی
ت- نداشتن سرمایه لازم
65- مهم ترین اقدامات انجام شده برای حل مشكلات اقتصادی روستاییان را بنویسید.
الف-اصلاحات ارضی یا تقسیم زمین و انتقال مالكیت آن
ب-تشكیل تعاونی های تولیدی روستایی
پ-گسترش انقلاب سبز و استفاده از ماشین آلات وفن آوری در كشاورزی
ت-توسعه صنایع كوچك روستایی
ث- توسعه خدمات گردشگری وفراغتی
66- علل ناموفق شدن انقلاب سبز دربعضی ازکشورها را بنویسید.
گران بودن فناوری های مربوط به انقلاب سبز  بطوری که همه كشاورزان توانایی مالی تهیه آنها را ندارند.
67- پیامد مکانیزه کردن کشاورزی در برنامه انقلاب سبز چیست؟
گسترش بیكاری
68- ویژگی های خدمات و تجهیزات درمناطق روستایی را بنویسید.
الف- خدمات مختلف ارائه شده درمناطق روستایی نیازهای بسیاری ازروستاییان را تامین نمی کند.
ب-خدمات رسانی به برخی روستاها به علت پراکندگی و دورافتادگی یا شرایط طبیعی سخت آنها، دشوار است.
69- مهم ترین اهداف جهاد کشاورزی درمناطق روستایی کشور را نام ببرید.
الف-رسیدگی به مناطق محروم
ب- استقلال كشور و خودكفایی كشاورزی
70- مهم ترین فعالیت های جهاد کشاورزی درروستاها بعد از چیروزی انقلاب را بنویسید.
الف-ایجاد شبكه های آب آشامیدنی و برق
ب-خدمات بهداشتی
پ-آموزش مهارت های فنی و حرفه ای به روستاییان
لایروبی و نگهداری قنات ها
71- مهم ترین وظیفه بنیادمسکن انقلاب اسلامی چیست؟
تهیه طرح های هادی روستایی
72- ویژگی های طرح های هادی روستایی را بنویسید.
الف-كاربری های اراضی روستا شناسایی و نقشه های وضع موجود روستا تهیه می شود.
ب-ساماندهی كاربری های مسكونی، كشاورزی، خدماتی
پ-معین شدن چگونگی گسترش روستا
ت- ارائه راهكارهایی برای بهبود وضعیت اقتصادی روستاها از طریق تسهیلات تولیدی، اشتغال، و ارتقاء درآمد روستائیان
73- نهادهای مدیریت شهرهای کشور را نام ببرید.
الف- وزارت راه و شهرسازی
ب - شهرداری ها
پ-شوراهای اسلامی شهرها
74-نهادهای مدیریت روستاهای کشور را نام ببرید.
الف-دهیاری ها
ب-شوراهای اسلامی روستا
75- وظیفه سازمان شهرداری ها و دهیاری های كشور را بنویسید.
76-تعریف آمایش سرزمین را بنویسید.
ساماندهی و نظم بخشیدن به فضاهای جغرافیایی و توزیع متوازن، متعادل و منطقی جمعیت،
فعالیت ها و تجهیزات و امکانات در سطح سرزمین.
77- ویژگی های عمده برنامه آمایش سرزمین را بنیسید و به اختصارشرح دهید.
الف-توجه به ظرفیت ها و توانمندی های همه مناطق و استان های کشور:
ظرفیت ها و تاثیر هرمنطقه درپیشرفت و توسعه عمومی کشور شناسایی می شود و سپس با آن ،برنامه ریزی صورت می گیرد.برای مثال ،اینکه درکدام مناطق کشور باید بخش کشاورزی توسعه یابدیا مدام مناطق برای گسترش بازارها و مراکز تجاری مناسب اند.
ب-توجه به همه ابعاد توسعه:
به همه جنبه های اقتصادی ،سیاسی،اجتماعی و فرهنگی ،دفاعی و محیطی کشور به طورهماهنگ توجه می شود.
پ-توجه به عدالت در توسعه:
 بین مناطق کشور از نظر دسترسی به منابع و امکانات تعادل برقرار می شود و به منظور تحقق عدالت اجتماعی، با توسعه نامساوی و تمرکز ثروت و سرمایه در برخی مناطق و فقر و محرومیت در مناطق دیگر مقابله می گردد.
ت-توزیع متوازن جمعیت:
 از تمرکز و انبوهی جمعیت در یک یا چند مادرشهر و مهاجرت بی رویه از روستاها و شهرهای کوچک به شهرهای بزرگ پیشگیری می شود.
ث-توجه به نیازهای حال و آینده:
 در برنامه ریزی های عمرانی مانند احداث صنایع، مراکز درمانی، دانشگاه ها و جاده ها نیازهای جمعیتی حال و آینده مناطق مختلف کشور در نظر گرفته می شود.
ج-توجه به حفظ محیط زیست:
برای بهره مندی منطقی و خردمندانه از منابع و حفاظت از محیط زیست تأکید و به آنها توجه می شود.
الف -هماهنگی، نظارت و پشتیبانی مالی و فنی و علمی از شهرداری ها و دهیاری ها
ب-نظارت بر اجرای طرح های عمرانی و خدمات شهری و روستایی
78- هدف از تشکیل شوراهای شهری وروستایی را بنویسید.
همكاری و مشاركت مردم در مدیریت شهرها و روستاها
79- ویژگی عصر اطلاعات و رایانه ها  را بنویسید.
انسان می تواند به حجم زیادی از اطلاعات دسترسی سریع داشته باشد و بتواند آنها را سریعا منتقل کند.
80-مفهوم لغویGIS را بنویسید.
  GISمخفف سامانه اطلاعات جغرافیایی ( Geographic Information System) است.
81-اهمیت موقعیت مکانی را بنویسید.
بسیاری از اطلاعاتی که امروزه با آن ها سروکار داریم به نحوی با موقعیت مکانی ارتباط دارند .برای مثال اطلاعات مربوط به شهرها و روستا ,کارخانه ها , آثار تاریخی ,پوشش گیاهی , جمعیت , ناهمواری ها , منابع و معادن راه ها و شبکه های حمل و نقل.
82-دو مولفه اصلی داده ها و اطلاعات را نام ببرید.
الف-داده های مکانی
ب-داده های توصیفی
83-اهمیت سامانه اطلاعات جغرافیایی را بنویسید.
در واقع یک سامانه رایانه ای برای مدیریت و تجزیه و تحلیل اطلاعات مکانی و جغرافیایی است که با سرعت و دقت زیاد می تواند حجم زیادی از اطلاعات را پردازش کندو در علوم و رشته های مختلف از آن استفاده می شود.
84- تعریف سامانه اطلاعات جغرافیایی را بنویسید.
مجموعه ای از سخت افزارها (رایانه , موس ,چاپگر و .. ) و نرم افزار ها ی رایانه ای که امکان جمع آوری ,ذخیره ,پردازش و تجزیه و تحلیل اطلاعات و نمایش اشکال مختلف داده ها و اطلاعات جغرافیایی را فراهم می آورد.
85- مهم ترین کاربردهای سامانه اطلاعات جغرافیایی را نام ببرید.
برنامه ریزی و مدیریت شهرها و روستاها، کاربری زمین، آمایش سرزمین ، مدیریت منابع طبیعی، مکان یابی شهرک ها و صنایع , کشاورزی , معادن و امور نظامی و دفاعی ، مدیربت وحفظ محیط زیست، مدیرت مخاطرات محیطی ،عمران، شبکه های بهداشت و درمان ، شبکه های حمل ونقل و نقشه برداری.
86- مراحل کاردرسامانه اطلاعات جغرافیایی را نوشته و به اختصارشرح دهید.
الف-مرحله ورود اطلاعات
داده ها و اطلاعات از محیط جمع آوری می شوند(آمارپدیده های طبیعی و انسانی و ویژگی های آن ها ,تصاویر ماهواره ای نقشه ها ,گزارش میدانی)
ب-مرحله پردازش اطلاعات
اطلاعات به صورت رقومی در محیط نرم افزار GISوارد و در آن کدبندی وذخیره می شود.
اطلاعات با توجه به اهداف و نیاز کاربر پردازش و تجزیه و تحلیل فضایی و مدل سازی می شود.
پ-مرحله خروج اطلاعات:
اطلاعات به شکل نقشه , نمودار ,جدول , متن و گزارش و ..نمایش داده می شود. نتایج و گزینه های تصمیم گیری جهت تصمیم گیری بهینه ارائه می شود.
87- قابلیت های GIS را بنویسید.
الف -در سامانه اطلاعات جغرافیایی داده های مر بوط به پدیده های دنیای واقعی را می توان بر اساس اهداف مطالعه و نوع ویژگی های مورد نظر در قالب لایه های جداگانه طبقه بندی و تركیب كرد. از جمع بندی و تلفیق لایه های مختلف , لایه جدیدی حاصل می شود كه در بر گیرنده اطلاعات دقیق و مورد نیاز كار بران است.
ب - قابلیت دسته بندی و برقراری ارتباط منطقی و ریاضی بین انواع اطلاعات
پ-امكان به روز كردن اطلاعات در همه بخش ها
ت-مكان یابی
ث-توانایی محاسبات آماری و ریاضی
88- مثال درموردجمع بندی لایه های مختلف اطلاعاتی و ایحاد لایه جدید اطلاعاتی در GIS بنویسید.
فرض كنید قرار است در یك ناحیه روستایی مراكز خدماتی احداث شود . برای مكان یابی این مراكز به داده هایی از قبیل شیب زمین ها , جمعیت روستا و تراكم آن در نقاط مختلف , پوشش گیاهی, فاصله خانه ها , محدوده های كشاورزی و ... نیاز داریم . داده ها و اطلاعات جمع آوری و به صورت لایه لایه در نرم افزار قرار می گیرند . با استفاده از نقشه های GISكه در واقع نقشه های هوشمند هستند می توانیم هر لایه از اطلاعات را كه بخواهیم باز یابی كنیم.
 
درس3
ویژگی ها و انواع شیوه های حمل و نقل
1-مهم ترین تحولات حمل ونقل در4000سال پیش را بنویسید.
پیش تر از چهار هزار سال قبل، در زمان نخستین تمدن های کهن، انسان ها برای حمل بار از چارپایان استفاده می کردند و درمنطقه بین النهرین حمل ونقل با قایق های پارویی در رودخانه ها معمول بود.اختراع چرخ همچون کشف آتش تحول بزرگی در زندگی انسان آن دوره پدید آورد.
2-مهم ترین تحولات حمل و نقل دردوره هخامنشیان و دولت روم را شرح دهید.
مطالعات تاریخی وجود شبکه های حمل ونقل و گسترش آنها رادر دوره های زمانی مختلف نشان می دهد. برای مثال در قلمروپهناور ایران در دوره هخامنشیان، راه ها و چاپار خانه هایی درنقاط مختلف این قلمرو ایجاد شده بودند. جاده های سنگفرشی گسترده و طولانی در امپراتوری روم که همه نقاط را به مرکز و پایتخت متصل می کرد و شکل گیری جاده ابریشم که در آن کاروان ها از شرق آسیا تا غرب اروپا را در می نوردیدند، نمونه هایی از ضرورت وجودراه ها و گسترش آنها در طی تاریخ بوده است. البته حمل ونقل نیز به نوبه خود در توسعه و گسترش تمدن ها نقش مهمی ایفا کرده است.
3-مهم ترین تحولات حمل و نقل تا پیش ازانقلاب صنعتی را بیان کنید.
تا پیش از انقلاب صنعتی (1870ــ 1800م،) برای قرن ها، وسایل حمل ونقل زمینی به کندی و با صرف زمان زیاد مسافت های طولانی را طی می کردند و قادر به حمل میزان کمی بار بودند. بر روی خشکی ها، نیروی انسان و چارپایان عامل حرکت مسافر و بار در دریاهانیروی باد محرک کشتی ها بود. اختراع موتور بخار تحول بزرگی در حمل ونقل آبی و ریلی به وجود آورد.
4- مهم ترین تحولات  حمل و نقل دراوایل قرن نوزدهم را بنویسید.
در اوایل قرن نوزدهم نخستین لوکوموتیوهای مجهزبه موتور بخار در انگلستان ساخته شد و قطارها را در بین شهرها به حرکت درآورد و این کشور را به زادگاه قطار تبدیل کرد.حمل ونقل ریلی موجب حرکت آسان تر بار و حمل بارهای سنگین در مسافت های نسبتاً دور شد و رونق بسیار پیداکرد. بعدها با کشف و استخراج نفت و جایگزین شدن آن با زغال سنگ، سرعت و کارآیی وسایل حمل ونقل بیشتر شد.
5- مهم ترین تحولات حمل و نقل در اوایل قرن بیستم را بنویسید.
در اوایل قرن بیستم اختراع و تولید انبوه اتومبیل، چهره فضاهای شهری و خارج از شهرها را تغییر داد.خیابان های اصلی و فرعی و تقاطع ها در شهرها و شبکه های جادهای وسیع بین شهرها و روستاها ایجاد شدند و به دنبال آن مکان ها و مراکزخدمات راهداری مانندپمپ بنزین ها و تعمیر گاه های اتومبیل و... پدیدار شدند.
6- مهم ترین تحولات حمل و نقل در طی جنگ جهانی دوم را بیان کنید.
در طی جنگ جهانی دوم (1945ــ 1939م) اولین هواپیمای جت در آلمان ساخته شد. موتور جت توان بیشتری داشت و موجب شد هواپیماهای بزرگ تر مسافر بری ساخته شود و هواپیماهای جت مسافربری در آسمان ها به پرواز درآیند. بعدها تولید هواپیماهای بویینگ حمل ونقل هوایی را در سراسر جهان گسترش دادند.
7-عوامل موجب گسترش و تحول در صنعت حمل ونقل درنیم قرن اخیر را بنویسید.
1)افزایش جمعیت
2)افزایش تقاضا برای حمل ونقل،
3)گسترش تجارت و اقتصاد جهانی
4) پیشرفت های علمی و فناوری
8-مهم ترین وسایل حمل ونقل درجهان امروز را بنویسید.
به طوری که امروزه کشتی های غول پیکر کانتینری و نفت کش ها، هواپیماهای ایرباس، قطارهای تندرو  و انواع خودروهای شخصی وعمومی تحرک و جابه جایی بین مکان ها را به طور چشمگیری افزایش داده اند.
9-تعریف حمل و نقل را بنویسید.
حمل ونقل عبارت است از جابه جایی مردم (مسافر) بار (کالا) و اطلاعات.
10-اهمیت حمل ونقل را بنویسید . هریک را به اختصارشرح دهید.
الف-اهمیت سیاسی:
 داشتن وسایل و شبکه های پیشرفته حمل ونقل از عوامل قدرت ملی یک کشور محسوب می شود. دسترسی به کانال ها، بندرها، تنگه ها و نظایر آن از عوامل قدرت سیاسی کشورها بوده و حکومت ها می توانند از آنها در مواقع خاص به عنوان یک ابزار سیاسی استفاده کنند.
ب-اهمیت اجتماعی:
 مردم برای جابه جایی بین محل کار و سکونت، دسترسی به مراکز درمانی و بهداشتی، مراکز آموزشی و شرکت درفعالیت های اجتماعی، هنری و فرهنگی و امور تفریحی و گذران اوقات فراغت به حمل ونقل مناسب نیاز دارند. حمل ونقل اهمیت به سزایی در ارتباط مردم و تبادل فرهنگی بین نواحی مختلف دارد.
پ-اهمیت اقتصادی:
 امروزه هیچ ناحیه ای خود کفا نیست و همه نواحی چه در داخل کشورها و چه در سطح بینالمللی برای برآوردن نیازهای اقتصادی خود به یکدیگر وابسته اند. صاحبنظران، حملونقل را کلید توسعه اقتصادی و رکن زیربنایی اقتصاد کشورهامی دانند. فعالیت های اقتصادی تولید و توزیع و تجارت به شدت به شبکه های حملونقل وابسته اند. گردشگری نیز به عنوان یک فعالیت اقتصادی مهم در کشورها به زیر ساختهای حمل ونقل نیاز دارد.
ت-اهمیت زیست محیطی:
امروزه با توجه به نقشی که فعالیت های حمل ونقل در بروز مسائل و مشکلات زیست محیطی دارد، همه جوامع تلاش می کنند تا برای جلوگیری یا کاهش این آثار نامطلوب و حل مشکلات چاره اندیشی و برنامه ریزی کنند.
11-ارتباط متقابل میان حمل و نقل با جغرافیا را بنویسید.
حمل ونقل با جابه جایی در پهنه مکان و فضای جغرافیایی سرو کار دارد و هدف حمل ونقل ارتباط دادن مکان ها و نواحی با یکدیگراست. بدین ترتیب ماهیت حمل ونقل اساساً جغرافیایی است و با مفاهیمی چون مکان، موقعیت مکانی، مسافت، مبدأ، مقصد و نظایرآن سرو کار دارد. همچنین شبکه های حمل ونقل هم از محیط جغرافیایی تأثیر می پذیرند و هم بر فضای جغرافیایی تأثیر می گذارند.
12-تعریف جغرافیای حمل ونقل را بنویسید.
جغرافیای حمل ونقل شاخه ای از دانش جغرافیاست که جابه جایی مردم، بار و اطلاعات را در سطح زمین مطالعه می کند و به بررسی الگوهای پراکندگی و شیوه های حمل ونقل و اثرات آنها بر محیط به منظور برنامه ریزی و مدیریت مطلوب منطقه ای می پردازد.
13-چرا جغرافیای حمل ونقل شاخه ای از جغرافیای اقتصادی محسوب می شود؟
از آنجایی که حمل ونقل در فعالیت های اقتصادی و مکان گزینی واحدهای تولیدی و خدماتی و تجاری نقش مهمی دارد جغرافیای حمل ونقل، شاخه ای ازجغرافیای اقتصادی محسوب می شود.
14-شیوه های حمل ونقل را نام ببرید.
1)حمل ونقل جاده ای
2)حمل ونقل ریلی
3)حمل ونقل آبی
4)حمل ونقل هوایی
5)حمل ونقل ازطریق لوله
15-مزایای حمل ونقل جاده ای رابنویسید.
1)این شیوه حمل ونقل برای مسافت های کوتاه (معمولاًکمتر از  400کیلومتر) مناسب تر است.
2)حمل ونقل جاده ای نسبت به سایر شیوه های حمل ونقل بیشترین انعطاف را از نظر دسترسی به نقاط مختلف در مسیر راه و توقف در ایستگاه های متعدد دارد.
3) برای رفتن به مکان های دور افتاده یا روستایی نیز اغلب از این شیوه استفاده می شود.
4)احداث پایانه ها(ترمینال ها) در این شیوه کم هزینه تر است.
16-محدودیت ها ومشکلات  حمل ونقل جاده ای را بنویسید.
1)حمل ونقل جاده ای نسبت به سایر شیوه ها قابلیت جابه جایی تعداد کمتری مسافر را دارد.
2) ظرفیت حمل کالا توسط کامیون ها وتریلی ها کمتر از حمل ونقل آبی و ریلی است.
3)میزان مصرف سوخت و آلایندگی محیط زیست در این شیوه حمل ونقل بسیار زیاد است.
17-عوامل تعییر فضای جغرافیایی درحمل ونقل جاده ای را بنویسید.
1)با ورود به عصرخودروها، جاده های خاکی به جاده های آسفالته تبدیل شدند و فضای جغرافیایی را تغییر دادند.
2)تمایل مردم جهان برای داشتن خودروی شخصی همواره افزایش یافته است به طوری که امروزه برخی خانواده ها بیش از یک خودرو دارند.
18-نتایج گسترش جاده ها و خودروها را بنویسید.
از نتایج گسترش جاده ها و خودروها، ایجاد تراکم ترافیکی در برخی مسیرها به ویژه در ایام تعطیلات بوده است.در نیمه دوم قرن بیستم ساختن آزادراه ها و بزرگراه ها برای حل مشکل ترافیکی و همچنین افزایش سرعت خودروها متداول گردید.
19-پرترددترین آزادراه های کشوررا نام ببرید.
 آزادراه های تهران ــ کرج ــ قزوین و تهران ــ قم از پرترددترین آزادراه های کشور هستند. در سال  1396بر طبق آمارهای راهنمایی ورانندگی تعداد خودروهای پلاک شده ایران از مرز  20میلیون گذشته است.
20-ویژگی های  حمل ونقل ریلی را بنویسید.
1)حمل ونقل ریلی همچنان یکی از مهمترین شیوه های حمل کالا و مسافر در جهان است.
2) در این شیوه برای انتقال از ریل و لوکوموتیوی که واگن های قطار را به دنبال خود می کشد استفاده می شود.
3)حمل ونقل ریلی برای مسافت های متوسط و نسبتاً طولانی مناسب است.
4)قطارها ،بار را به صورت فله ای یا کانتینری حمل می کنند.
21-مزایای حمل ونقل ریلی را بنویسید.
1) هزینه های احداث پایانه ها (ترمینال ها) در آن ها متوسط است.
2) به طور کلی جابه جایی با قطار دارای ایمنی بالاست. همچنین راحتی مسافران در قطار بسیار بیشتر از خودروهاست.
3) قطارهای باری می توانند به اندازه ده ها کامیون بار حمل کنند و هزینه حمل درمسافت های طولانی کمتر از جاده است.
4)مصرف سوخت در حمل ونقل ریلی   یک هفتم حمل ونقل جاده ای است و آلایندگی آن برای محیط زیست بسیار کمتر است.
22-محدودیت های حمل ونقل ریلی را بنویسید.
1) احداث خطوط ریلی برخلاف جاده ها به زمین های هموار نیاز دارد.
 2)هزینه های احداث خطوط آهن به ویژه در نواحی دارای موانع و پستی و بلندی و همچنین تولید یا خرید واگن ها و لوکوموتیوها بالاست.
23-انواع لوکوموتیو از گذشته تاامروز را نام ببرید.
در روند تولید قطارها از گذشته تا به امروز، لوکوموتیوهای بخاری به تدریج جای خود را به لوکوموتیوهای دیزلی دادند.امروزه لوکوموتیوهای الکتریکی (برقی) بهترین نوع لوکوموتیوها از نظر سازگاری با محیط زیست هستند.
24-اولین قطارپرسرعت جهان را نام ببرید.
در نیمه دوم قرن بیستم برخی کشورها مانند فرانسه، اسپانیا، آلمان و ژاپن طرح هایی را برای تولید قطارهای پرسرعت طراحی و آزمایش کردند. قطار پر سرعت الکتریکی که بین توکیو و اوزاکا در ژاپن در سال 1964م به حرکت درآمد از اولین قطارهای پرسرعت جهان است.
25-تعریف قطارتندرو(پرسرعت) را بنویسید.
 معمولاً به قطارهایی که بیش از  200کیلومتر در ساعت سرعت داشته باشند قطار پر سرعت می گویند.
26-میزان سرعت قطارهای تندرو را بنویسید.
در طی چند دهه،کمپانی های تولید کننده قطارهای پر سرعت وارد رقابت شده و به تدریج رکورد افزایش سرعت را از  160کیلومتردر ساعت به بیش از  300کیلومتر در ساعت (حتی450کیلومتردرساعت) رسانده اند.
27-تولیدکنندگان عمده قطارهای تندرو را نام ببرید.
 امروزه تولیدکنندگان عمده قطارهای تندروکشورهای اروپایی به ویژه فرانسه و آلمان و کشورهای آسیای جنوب شرقی ژاپن، کره جنوبی، چین و تایوان هستند.
28-گسترده ترین شبکه های ریلی درکدام قاره قرار دارد؟
میزان احداث شبکه های ریلی و دسترسی به آن در نواحی مختلف دنیا متفاوت است.قاره اروپا گسترده ترین شبکه خط آهن را دربین قاره های جهان دارد و تقریباً سفر به بیشتر کشورهای این قاره از طریق خط آهن و قطار امکان پذیر است. البته برخی ازکشورهای جهان نیز فاقد راه آهن هستند.
29-مهم ترین کشورها ی دارای بیشترین میزان خطوط ریلی درجهان را نام ببرید.
کشورهای ایالات متحده امریکا،روسیه، چین و هند بیشترین میزان خطوط ریلی را در جهان دارند.
30-گسترده ترین و طولانی ترین شبکه ریلی  جهان درمدام کشورقرار دارد؟
 ایالات متحده امریکاگسترده ترین و طولانی ترین شبکه ریلی را در جهان دارد که 80درصد آن به حمل بار اختصاص دارد.
31-بیشترین میزان خطوط سریع السیر(تندرو) درکدام کشورقرار دارد؟
 بیشترین میزان خطوط سریع السیر و طولانی ترین خط قطار تندرو جهان (پکن -گوانگ‌ژو مسافت  2298کیلومتر) متعلق به کشور چین است. درکشور پهناور هند نیز سالانه میلیون ها نفر برای سفر از راه آهن استفاده می کنند.
32-تنها مسیرخط برقی کشور در کجا قرار دارد؟نام ببرید.
مسیرجلفا - تبریز( 148کیلومتر) تنها خط برقی کشور می باشد.
33- مهمترین پروژه های در دست اجرای شرکت راه آهن جمهوری اسلامی ایران را بنویسید.
 1)احداث راه آهن سریع السیر (قطار پرسرعت) تهران - قم - اصفهان - (به طول  410کیلومتر)
2)برقی کردن راه آهن تهران - مشهد (به طول  1000کیلومتر)
34-مهم ترین مسیرهای آبی درحمل ونقل دریایی را نام ببرید.
حمل ونقل دریایی پوشش گسترده ای در جهان دارد. اقیانوس ها و دریاها و دریاچه های دائمی و رودخانه ها و کانال ها مسیرهای آبی را تشکیل می دهند.
35-اهمیت حمل ونقل دریایی را بنویسید.
1)امروزه حدود  90درصد تجارت جهانی براساس وزن توسط کشتی ها انجام می شود و بدون وجود حمل ونقل آبی این حجم عظیم صادرات و واردات کالا در جهان امروز ممکن نبود.
2)حمل کالا با کشتی مقرون به صرفه ترین و ارزان ترین روش برای جابه جایی کالاها به ویژه کالاهای حجیم و بزرگ در مسافت های طولانی است.
36-کشتی نفت کش غول پیکرVLCC و کشتی پاناماکس 5000TEU  چه ویژگی هایی دارند؟نام بنویسید.
 یک کشتی نفت کش غول پیکر ( VLCCظرفیت  2میلیون بشکه) می تواندحدود  9000برابر یک کامیون بار حمل کند و یک کشتی (پاناماکس  5000TEU) بیش از  2000برابر یک کامیون ظرفیت حمل دارد.
37-معایب ومشکلات حمل ونقل دریایی را بنویسید.
 1)هزینه احداث بنادر و اسکله ها و تجهیزات بنادر و همچنین ساخت یا خرید کشتی هابسیار بالاست.
2)سرعت کشتی نسبت به سایر شیو ه های حمل ونقل کم است.
38-انواع کشتی های مسافربری  را نام ببرید.
کشتی های مسافربری انواع مختلفی دارند برخی از آنها اقیانوس پیما بوده و مسافران را از مکانی به مکان دیگر در فواصل دورمی برند .مانند کشتی های کروز
39-ویژگی های کشتی های کروز را بنویسید.
 کشتی های کروز کشتی های تفریحی گردشگری هستند که طی مدت محدود مسافران را روی آب گردش می دهند و دوباره به مبدأ باز می گردانند. سفر با کشتی های کروز معمولا پرهزینه است. برخی کشتی های کروز مانند یک هتل چند طبقه هستند و رستوران، سینما، تئاتر، استخر و زمین بازی و نظایر آن دارند.
40-کشتی های فله بر و کانتینری:
کشتی های فله بر و کانتینری مهمترین انواع کشتی های بار بری هستند. از کشتی های فله بر برای کالاهایی مانند نفت و گاز و موادمعدنی و مواد پتروشیمی و غلات و... استفاده می شود و مواد به صورت فله در مخازن یا تانکرهای کشتی گذاشته می شود.
41-مهم ترین تحولات مهم حمل ونقل دریایی از دهه 1970میلادی تا کنون را بنویسید.
از دهه  1970میلادی دو تحول مهم در حمل ونقل دریایی ظرفیت جابه جایی کالا را در این شیوه سرعت بخشید:
1)تولید کشتی های رو - رو (Roll-on/roll-off SHIP)
2)تولید و گسترش کشتی های کانتینر بر .
42-مهم ترین کاربردهای کشتی رو- رو را بنویسید.تعداد زیادی خودرو را قادر می ساخت با بار خود ویا مسافر به درون کشتی بروند و در مقصد خارج شوند و هزینه های تخلیه و بارگیری را کاهش می داد. یکی از کاربردهای مهم این کشتی ها حمل خودروهای صادراتی از کشورهای سازنده به سایر کشورها است.
43-اهمیت کانتینرها را بنویسید.
1)کانتینرها که استانداردهای مشخصی از نظر اندازه دارند موجب افزایش سرعت جابه جایی و تخلیه سریع تر کالاهامی شوند. قبل از تولید کانتینرها، کشتی ها زمان زیادی را در بندر برای تخلیه و بارگیری توقف می کردند.
2) داخل محفظه بودن کالاها و برچسب های روی کانتینرها که در آنها مشخصات کالاها نوشته شده، موجب می شودمدیریت و انبار داری محموله ها آسا ن تر شود.
44-عوامل توسعه حمل ونقل دریایی درکشور را بنویسید.
ایران به سبب واقع شدن در کرانه های درای خزر، خلیج فارس و دریای عمان از نعمت بزرگ دسترسی به حمل ونقل دریایی برخورداراست. البته بهره مندی از مزایای کشتی در تجارت فقط به دسترسی داشتن به دریا محدود نمی شود بلکه به ساختن و توسعه و تجهیزبنادر وابسته است.
45-وضعیت تقاضای حمل ونقل دریایی درکشور را بنویسید.
تقاضای حمل ونقل دریایی و عرضه خدمات بندری در کشور ما در چند دهه اخیر رو به افزایش بوده است.
در سال  1396عملکرد بار گیری و تخلیه کالا شامل فرآورده های نفتی، کالاهای اساسی، فلزی، ساختمانی و معدنی، ماشین آلات ومنسوجات و ... در کل بنادر کشور بیش از  156میلیون تن بوده است. علاوه بر آن حدود  18میلیون نفر مسافر به بنادر مسافری کشور وارد و خارج شده اند.
46-پرترددترین بنادر مسافری کشوررا نام ببرید.
بنادرقشم، شهید حقانی(بندرعباس،)چارک و خرمشهر
47-تعریف حمل ونقل هوایی را بنویسید.
حمل ونقل هوایی جابه جایی انسان و بار از طریق پرواز در آسمان است.
48-مزایای حمل ونقل هوایی را بنویسید.
1) سریع ترین شیوه های حمل ونقل بوده و برای مسافت های طولانی و صرفه جویی در زمان مناسب است.
2)حمل ونقل هوایی به احداث مسیر نیاز ندارد و ناهمواری ها و موانع برسر راه آن نیست.
3)حمل ونقل هوایی امنیت بسیار بالایی دارد.
49-محدودیت های حمل ونقل هوایی: را بنویسید.
1)احداث فرودگاه ها و تجهیزات مر بوط به آن و همچنین تولید و خرید هواپیماها به سرمایه گذاری هنگفت نیاز دارد.
2)مصرف سوخت در هواپیماها نسبت به سایر شیوه های حمل ونقل بسیار بیشتر است.
3)سفر با هواپیما گران تر از سایر شیوه های حمل ونقل است.
50-مهم ترین کاربردهای هواپیما را بنویسید.
1)از هواپیمابرای حمل کالاهای سبک و کم حجم، ارزشمند و یا مواد فاسد شدنی که باید سریع به مقصد تحویل داده شوند استفاده می شود مانندتجهیزات الکترونیکی، گل، دارو، مواد غذایی و نظایر آن.
2)استفاده در موارد اضطراری مانند تصادفات و سوانح طبیعی و انسانی و یا سمپاشی مزارع کشاورزی.
51-امنیت حمل ونقل هوایی درچه سطحی است؟شرح دهید.
 به طور کلی حمل ونقل هوایی امنیت بسیار بالایی دارد و سوانح آن نسبت به تعداد پروازها بسیار اندک است.با این حال کنترل ایمنی آن به دقت و مراقبت زیاد نیاز دارد.
52-عامل تغییر وتحول درحمل ونقل هوایی را بنویسید.
در چند دهه اخیر رقابت بین کشورهای تولیدکننده برای ساختن هواپیماهای بزرگ تر و باظرفیت بیشتر برای حمل باریا مسافر، موجب تغییر و تحول در حمل ونقل هوایی شده است.
53-حمل ونقل لوله ای  چیست؟
در حمل ونقل لوله ای، معمولا سیالات یعنی مایعات و گازها ازطریق لوله از مکانی به مکان دیگر ارسال می شود.
54-کاربرد حمل ونقل لوله ای را بنویسید.
 یکی از کاربردهای مهم حمل لوله ای انتقال نفت خام و فرآورده های نفتی، گاز و موادپتروشیمی است که در داخل یک کشور یا بین کشورها انتقال راانجام می دهند.55-جنس لوله ها و محل نصب لوله ها چیست؟شرح دهید.
 لوله های نفتی عمدتا از فولاد و پلاستیک ساخته شده اند و ممکن است در زیر زمین کار گذاشته شوند و یا از روی زمین یا حتی بستر دریا عبور کنند.
56-مهم ترین ایستگاه های تجهیزاتی درمسیرلوله ها را بنویسید.
 بر سر راه لوله ها ایستگاه های پمپاژ وجود دارد. گاز مایع یا نفت با فشار به درون لوله ها رانمی شود. در نزدیکی برخی مکان های توزیع فرآورده هایی مانند شبکه و توزیع گاز شهری، ایستگاه های فشار شکن یا افت فشار قرارمی دهند.
57-مزایای خطوط لوله را بنویسید.
1)انتقال حجم عظیمی از مایعات به طورشبانه روزی است که بسیار مقرون به صرفه است.
2)انتقال مواداز طریق لوله کمتر به محیط زیست آسیب می رساند.
58-محدودیت هاومشکلات حمل ونقل لوله ای را بنویسید.
1)احداث و تعمیر لوله ها و ایستگاه های واسطه ای به سرمایه گذاری فراوان نیاز دارد.
2) خطوط لوله از نظر حوادث غیر مترقبه مانند زلزله یا جنگ به مراقبت زیاد نیاز دارد زیرا می تواند باعث انفجار و آتش سوزی شود.
59-برای افزایش ایمنی درخطوط لوله چه اقداماتی انجام شده است؟بنویسید.
امروزه با به کارگیری تجهیزات هوشمند صدمات، نشت مواد و حتی خوردگی لوله ها سریعاً اعلام می شود.
60-مهم ترین فعالیت های انجام شده درزمینه حمل ونقل لوله ای در ایران را بنویسید.
1)نخستین گام در احداث خط لوله سراسری که فرآورده های نفتی را از آبادان به مرکز یعنی تهران می رساند در سال  1336برداشته شد و از آن زمان تاکنون خطوط لوله در حال گسترش بوده است.
 2)نفت خام توسط خطوط لوله از چاه ها به پالایشگاه منتقل می شود وسپس فرآورده های نفتی نظیر نفت سفید، گازوئیل، بنزین با لوله به مخازن و انبارهای سراسر کشور منتقل می شودو از این مخازن با تانکر به جایگاه های سوخت منتقل می شود.
3)شبکه گازرسانی در کشور نیز مبتنی بر استفاده از خطوط لوله است. امروزه ایران با در اختیار داشتن بیش از  14000کیلومترخط لوله نفت و حدود  36000کیلومتر خطوط لوله اصلی گازطولانی ترین خطوط لوله نفت وگاز را در کشورهای عضو اوپک دارد.