جزوه پرسش وپاسخ کتاب جغرافیای دو پایه یازدهم رشته انسانی نوبت اول
به نام خدا
جزوه پرسش وپاسخ کتاب جغرافیای دو پایه یازدهم رشته انسانی
با تشکر ازجناب اقای محسن یوسفی دبیر جغرافیای استان قم
درس1
1-هرمکان درروی زمین دارای چه ویژگی هایی است؟دومورد بنویسید.
هر مکان در روی زمین ویژگی هایی دارد. همچنین میان اجزا و پدیده های هر مکان، نوعی پیوستگی و هماهنگی وجود دارد که آن مکان را از سایر مکانها متفاوت می سازد.
2-وظیفه جغرافیدان درمقابل هرمکان چیست؟
مطالعه شباهت ها و تفاوت های مکان هاست.
3-مکان هایی که ویژگی های مشابه دارند، همان ............... هستند.
ناحیه
4-ناحیه را تعریف کنید.
ناحیه،بخشی از سطح زمین است که ویژگی های جغرافیایی (طبیعی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و…) همگون و خاصی دارد؛ به طوری که با بخش های مجاور خود متفاوت است.
5-جغرافیدانان ناحیه را چگونه مورد مطالعه قرار می دهند؟
جغرافی دان ها از گذشته سطح زمین را به واحدهای جغرافیایی ــ که در آنها پدیده ها با هم همگونی و وحدت دارند ــ تقسیم کرده وسپس مورد مطالعه قرار داده اند.
6-علت تقسیم بندی سطح زمین توسط جغرافی دان ها را توضیح دهید.
این تقسیم بندی ها برای شناخت بهتر و آسان تر مکان های مختلف و علمی کردن مطالعات و تحقیقات درباره این مکان ها صورت می گیرد تا بتوان برای آنها به طور صحیح برنامه ریزی کرد.
7-ناحیه بندی چیست؟
وقتی یک محیط جغرافیایی را براساس معیارهایی به واحدهای کوچک تر تقسیم می کنیم، به طوری که هر واحد با واحد مجاور تفاوت داشته باشد، در واقع «ناحیهبندی» کرده ایم.
8-دو ویژگی درمورد ناحیه را بنویسید.
الف ــ ویژگی اصلی هر ناحیه، وحدت و همگونی نسبی عناصر طبیعی و انسانی در آن است (وحدت یابی)
ب ــ هر ناحیه جغرافیایی به درجه ای از همگونی رسیده است که ازسایر بخش های پیرامون خود متمایز می شود و با آنها تفاوت دارد.
9-روش کارجغرافی دانان درناحیه بندی را توضیح دهید.
جغرافی دان ها برای تعیین حدود یک ناحیه، یک یا چند معیار را به کار می گیرند. آنها با توجه به این معیارها، حدود یا مرزهای هر ناحیه را روی نقشه رسم می کنند و نواحی مختلف را روی نقشه نمایش می دهند.
10-ناحیه بندی براساس چه ملاک هایی توسط جغرافی دان انجام می شود؟
ناحیه بندی کاری صرفاً جغرافیایی است و براساس طرز تفکر یک جغرافیدان و شیوه کار او صورت می گیرد.
11-عوامل مهم درانتخاب معیارها وملاک ها درناحیه بندی را بنویسید.
انتخاب معیارها و ملاک ها برای تعیین حدود یک ناحیه، به هدف مطالعه و تحقیق جغرافی دان بستگی دارد. این معیارها ممکن است «عوامل طبیعی» یا «عوامل انسانی» باشد.
12-مهم ترین معیارهای طبیعی ناحیه بندی رانام ببرید.
ناهمواری ها، آب و هوا، پوشش گیاهی، خاک و نظایر آن
13-معیارهای مربوط به عوامل انسانی را نام ببرید.
جمعیت، اقوام (قومیت ها،) دین، زبان، فرهنگ ،نوع فعالیت های اقتصادی و نظایر آن
14-نواحی بارشی ایران رانام ببرید.
ناحیه خزر غربی
ناحیه خزر شرقی
ناحیه کردستان
ناحیه آذربایجان و زاگرس
ناحیه خراسان شمالی
ناحیه داخلی
15-جغرافیدانان با توجه به چه معیارهایی کشورایران را به 6ناحیه بارشی تقسیم بندی کرده اند؟نام ببرید.
میانگین بارندگی سالانه، توزیع فصلی بارش و بالاترین میزان بارش روزانه
16-زیست بوم را تعریف کنید.
زیست بوم ها جزء نواحی طبیعی هستند که هریک به سبب پوشش گیاهی و زندگی جانوری خاصی که دارند از بقیه متمایز می شوند.
17-در کشور سوئیس چند زبان رسمی وجود دارد؟
چهارتا (آلمانی فرانسه ایتالیایی رمانش)
18-درنقشه گنگ جهان نما شماره های 1و2 مربوط به کدام زیست بوم ها می باشد؟
شماره 1مربوط به زیست بوم جنگل های تایگا و شماره 2مربوط به زیست بوم جنگل های استوایی است.
درس2
1-نکات قابل توجه ارتباط متقابل انسان و نواحی را بنویسید.
-انسانهانواحیرابهوجودمیآورند
-نواحیبهفعالیتهایانسانهاشکلمیدهند
-نواحیبایکدیگررابطهوکنشمتقابلدارند
-نواحیتحتتأثیرتصمیمگیریهایسیاسیحکومتهاهستند.
2-انسان ها چگونه برنواحی طبیعی غلبه یافتند؟
انسان ها با پیشرفت در دانش و تولید ابزار و فناوری بر محیط های طبیعی غلبه کرده و این محیط ها را در اختیار گرفته اند؛ با وجوداین، محیط ها و نواحی طبیعی همواره زندگی مردم را تحت تأثیر قرار داده است.
3-چرا انسان ها باید برای کنترل محیط و شرایط خاص آن چاره اندیشی کنند؟
محدودیت ها و موانع محیطی موجب می شود انسان ها برای کنترل محیط و شرایط خاص آن چاره اندیشی کنند و به ابداع ابزارهایی بپردازند. در واقع، هر ناحیه شرایط خاصی را به انسان ها ارائه می کند و انسان ها در چارچوب آن شرایط دست به عمل می زنند.
4-آیا نواحی(انسانی) بایکدیگررابطه و کنش متقابل دارند؟
هر ناحیه کره زمین(بیشترنواحی انسانی) با دیگر نواحی مبادلات اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی دارد. نواحی بر روی یکدیگر تأثیر می گذارند. امروزه همه نواحی و حتی دورافتاده ترین آن ها به ویژه از نظر اقتصادی، تحت تأثیر یکدیگرند.
5-چه عواملی برنواحی تاثیرمی گذارند؟ آیا فقط روابط معمول انسان ها و محیط طبیعی برنواحی تاثیر می گذارند؟
نواحی فقط تحت تأثیر روابط معمول انسان ها و محیط طبیعی نیستند بلکه حکومت ها و تصمیم گیری های سیاسی نیز به شدت بر نواحی تأثیر می گذارند.
6-دومثال درمورد تاثیرحکومت ها برنواحی را بنویسید.
-برای مثال، برنامه ریزی یا تصمیم های یک دولت برای ایجاد ناحیه گردشگری و پارک های ملی یا صنعتی، توسعه کشاورزی در یک ناحیه، انتقال اجباری ساکنان یک ناحیه به ناحیه دیگر، وقوع جنگ بین حکومت ها و نظایر آن.
-ساخت جزیره های مصنوعی در آب های خلیج فارس توسط کشورامارات متحده عربی
7-نتیجه تاثیرحکومت ها برنواحی چیست؟
موجب حفظ، تغییر یا تخریب نواحی طبیعی و انسانی می شود.
8-مهم ترین کاربری های جزیره های مصنوعی خلیج فارس را بنویسید.
کاربری این جزایر مسکونی، تفریحی و تجاری است و ویلاها و آپارتمان های لوکس، امکانات تفریحی و بازار و هتل در این جزایر مصنوعی در حال احداث است .
9-پیامدهای ساخت جزیره های مصنوعی درخلیج فارس را بنویسید.
برای ساختن این جزایر، مقدار زیادی سنگ و خاک از بستر خلیج فارس بالا کشیده می شود. این خاکبرداری و گل آلوده شدن وسیع آب به بوم سازگان (اکوسیستم) دریایی و آب سنگهای مرجانی آسیب رسانده است. صاحب نظران معتقدند که ساختن این جزایرپیامدهای بسیار نامطلوبی برای محیط زیست خلیج فارس دارد.
10-علل تخریب ناحیه مسلمان نشین میانمار را بنویسید.
دولت میانمار مسلمانان را شهروند این کشور نمی داند و به همین دلیل، ساختن مسجد را نیز ممنوع کرده است. در نتیجه پاک سازی قومی دولت میانمار، صدها نفر ازمردم ناحیه مسلمان نشین این کشور به مرزهای بنگلادش مهاجرت کرده و درخواست پناهندگی نموده اند. در نتیجه، ناحیه مسلمان نشین میانمار تخریب شده است.
11-کانون ناحیه چیست؟شرح دهید.
هر ناحیه جغرافیایی دارای کانون یا مرکزی است که بیشترین عوامل وحدت و همگونی در آن وجود دارند.
12-هرچه از کانون یک ناحیه جغرافیایی دور می شویم و به طرف مرزهای آن حرکت می کنیم چه تغییراتی دیده می شود؟
به تدریج از عوامل همگونی آن ناحیه کاسته می شود و سرانجام، این عوامل ناپدید می گردند.
13- هرچه از کانون یک ناحیه صنعتی دور می شویم و به طرف مرزهای آن حرکت می کنیم چه تغییراتی دیده می شود؟
در کانون یک ناحیه صنعتی تجمع زیاد کارخانه ها مشاهده می شود. هرچه از این کانون دور و به مرزهای ناحیه مجاور نزدیک ترشویم، از تمرکز و تعداد کارگاه ها و کارخانه ها کاسته می شود؛ تا این که سرانجام در ناحیه مجاور، دیگر اثری از آنها نمی بینیم.
14- ساوان به کجا گفته می شود؟
ساوان یک ناحیه انتقالی بین جنگل های بارانی استوایی و «صحرای بزرگ افریقا»ست.
15- هرچه از کانون جنگل های بارانی استوایی دورتر می شویم و به طرف صحرای بزرگ آفریقا حرکت می کنیم چه تغییراتی دیده می شود؟
ساوان یک ناحیه انتقالی بین جنگل های بارانی استوایی و «صحرای بزرگ افریقا»ست. هرچه به سمت صحرای بزرگ (Sahara) پیش می رویم، بارندگی کمتر و علف های ساوان کوتاه تر و تنک تر می شوند و کم کم به مراتع مداری، که از علفزارهای کوتاه قد تشکیل شده است، تبدیل می گردند. این مراتع در حاشیه صحرا به علت خشکی هوا به استپ های بیابانی تبدیل می شوند.
16- ناحیه ای انتقالی را در امتداد دو ناحیه ِ زبانی .............و اسپانیایی در مجاورت مرز ایالات متحده امریکا و ...............قرار دارد.
انگلیسی- مکزیک
17-دوناحیه انتقالی نام ببرید.
ساوان-مجاورت مرز امریاکا ومکزیک
18- تعیین دقیق کدام مرزهای نواحی دشوارتراست؟
در نواحی انسانی مانند نواحی زبانی و قومی، تعیین مرز نواحی دشوار است.
19- قلمرو ووسعت نواحی مختلف را باهم مقایسه کنید.
قلمروووسعتنواحی،متفاوتاست. گاه یک ناحیه بخشی از یک روستا، یک شهر یا استان یا یک کشور است و گاه چندکشور و قاره را دربرمی گیرد و مقیاس جهانی دارد.
20- علل تغییرمرزهای نواحی را بنویسید.
در اثر فعالیت های انسانی یا عوامل طبیعی ممکن است ویژگی های خاص یک ناحیه از بین برود ووسعت آن کم یا زیاد شود؛ برای مثال، مهاجرت روستاییان از یک ناحیه یا وقوع خشکسالی، وسعت یک ناحیه کشاورزی را کاهش می دهد یا ممکن است به کلی آن ناحیه را به ناحیه ای غیرکشاورزی تبدیل کند.
21- عدم انطباق مرزهای سیاسی واداری بانواحی طبیعی وانسانی را توضیح دهید.
زیرامرزهای سیاسی و اداری برمبنای انتخاب و تصمیم گیری انسان ها تعیین می شوند. در این مرزبندی، گاهی یک ناحیه آب و هوایی، ناحیه زبانی و قومی و نظایر آن بین چند استان یا حتی چند کشور قرار می گیرد.
22- اهمیت نواحی کره زمین را بنویسید.
این نواحی دارای ویژگی های طبیعی هستند و بستر زندگی و فعالیت های انسان محسوب می شوند. جوامع انسانی برای ادامه حیات به نواحی طبیعی وابسته اند.
23- نواحی انسانی شامل کدام نواحی است ودرچه بستری شکل می گیرد ؟
نواحی انسانی شامل نواحی جمعیتی، فرهنگی، اقتصادی و... در بستر نواحی طبیعی شکل می گیرند و به وجود می آیند.
24- امروزه نواحی طبیعی و انسانی چگونه اداره می شوند؟
به طورکلی، امروزه همه نواحی طبیعی یا انسانی جهان تحت مدیریت نهادهای سیاسی یا اداری قرار دارند؛ برای مثال، نهادهایی مانند شوراها، شهرداری ها، بخش داری ها، استان داری ها، سازمان ها و بالاخره حکومت ها، مدیریت این نواحی را به دست گرفته اند و درباره آنها تصمیم گیری می کنند و سیاست ها وخط مشی هایی را به کار می بندند.
25- چرا شهرهاواستان ها و کشورها نواحی سیاسی هستند؟
زیرا یک نهاد آنها رااداره و مدیریت می کند. این نواحی با مرزهای قراردادی از نواحی مجاور، متمایز می شوند.
درس سوم
1- یکی از عوامل مهم پدید آمدن ناحیه.............. است.
آب وهوا
2- عامل پیدایش نواحی آب وهوایی را بنویسید.
ویژگی های آب وهوایی متفاوت موجب می شود که بخش های مختلف سیاره زمین با یکدیگر تفاوت داشته باشند ونواحی آب وهوایی به وجود بیایند.
3- تفاوت هوا و آب وهوا(اقلیم)را بنویسید.
هوا وضعیت گذراو موقتی هواکره (اتمسفر) در یک محل در مدت زمانی کوتاه است. برای مثال، می گوییم امروز هوا آفتابی یا ابری است یا امروز هوا سرد است و… اما آب وهوا، شرایط و وضعیت هوای یک ناحیه در مدت زمانی نسبتاً طولانی است. برای مثال، می گوییم اندونزی کشوری گرم و مرطوب است.
4- نوع آب وهوا چگونه تعیین می شود؟
داده های آماری مربوط به دما، بارش، رطوبت و… را طی سال های طولانی (معمولاً سی سال یا بیشتر) جمع آوری ومیانگین آن را محاسبه می کنند.
5- آب وهواشناسی (اقلیم شناسی) یکی از شاخه های جغرافیای .................است.
طبیعی
6- چهارمحیط اصلی کره زمین را نام ببرید.
هواکره، سنگ کره، آب کره و زیست کره
7- بیش ترین تغییرات آب وهوایی درلایه ..................به وجود می آید.
وردسپهر (تروپوسفر)
8- اهمیت هواکره را بیان کنید.
به واسطه هواکره، زیست کره قادر به حیات است. علاوه بر این، هواکره بر روی آب کره و سنگ کره نیز تأثیر می گذارد.
9- مهم ترین منبع انرژی برای زمین و عامل اصلی به وجود آمدن ویژگی های آب وهوایی در نواحی مختلف زمین..........................است.
تابش خورشید
10- تابش خورشید روی کدام عناصر آب وهوایی تاثیردارد؟
دما، فشار و رطوبت و بارش
11- علت توزیع نامساوی انرژی خورشید درسطح زمین را توضیح دهید.
-زاویه تابش خورشید و میزان پراکندگی آن بر روی زمین یکنواخت نیست
-مایل بودن محور زمین موجب می شود که اشعه خورشید به مناطق استوایی، عمود و نزدیک به عمود بتابد و زاویه تابش به سمت قطب مایل و مایل تر شود.
12- مقدار انرژی خورشیدی در مناطق استوایی ، بسیار (بیشتر-کمتر) ازمقداری است که مناطق قطبی جذب می کنند.
بیشتر
13-چرا همه بخش های زمین درمدت زمان مساوی انرژی خورشیددریافت نمی کند؟
-مایل بودن محور زمین بر مدار گردش انتقالی آن به دور خورشید موجب می شود که طی حرکت وضعی و انتقالی، وسعت منطقه روشن و تاریک و طول روز و شب و فصول مختلف سال در نواحی مختلف و در نیمکره شمالی و جنوبی متفاوت باشد.
14-وضعیت دریافت انرژی خورشید درنواحی قطبی را شرح دهید.
نواحی قطبی کم ترین انرژی را دریافت می کنند. آنها حتی در زمستان به مدت چند ماه در تاریکی کامل فرو می روند وانرژی جذب شده از سطح خود را از دست می دهند، بدون آنکه دوباره انرژی به دست بیاورند.
15-نتیجه دریافت نامساوی انرژی خورشیدبرسطح زمین چیست؟
مناطق گرم، معتدل و سرد پدید می آید
16-علت گرم بودن نواحی استوایی را بنویسید.
اشعه خورشید در منطقه استوایی درطی سال عمود و نزدیک به عمود می تابد. به این ترتیب، نواحی استوایی منبع بزرگ ذخیره گرما و سرچشمه جریان های دریایی آب گرم در اقیانوس ها هستند.
17-عوامل موثربردما را بنویسید.
-عرض جغرافیایی،
- ارتفاع از سطح زمین (به طور متوسط به ازای هر 1000متر6درجه سانتی گراد کاهش دما در لایه ورد سپهر،)
- دوری و نزدیکی به اقیانوس ها و دریاها،
-عبور جریان های دریایی آب گرم و آب سرد،
-جهت و شیب ناهمواری ها
18-چراهوابرهمه چیزفشارمی آورد؟
زیراهوا دارای وزن است و بنابراین، بر همه چیز فشار وارد می کند.
19-فشار هوا به وسیله ..................اندازه گیری می شود.
فشارسنج
20- واحد اندازه گیری فشارهوا ...................است.
«هکتوپاسکال»
21-سیکلون چگونه به وجود می آید؟
هوای گرم سبک به سوی بالاصعود می کند. بنابراین، هوای گرم نسبت به اطراف خود فشار کم تری دارد و درنتیجه بر روی منطقه گرم یک مرکز کم فشار (سیکلون) ایجاد می شود.
22-در کم فشار(سیکلون) فشار هوا به سمت مرکزناحیه کم می شود یا زیاد؟
کم می شود
23-پرفشار(آنتی سیکلون) چگونه به وجود می آید؟
هوای سرد سنگین است و به سمت پایین یا سطح زمین فرود می آید، درنتیجه بر روی منطقه سرد یک مرکز پر فشار (آنتی سیکلون) پدید می آید.
24-در پرفشار(آنتی سیکلون،) فشار هوا به سمت مرکز ناحیه افزایش می یابد یا کاهش؟
افزایش
25-نحوه به وجود آمدن باد را بنویسید.
هوا همیشه از جایی که فشار بیشتری وجود دارد به سمت جایی که فشار کم تری دارد جریان می یابد و به این ترتیب، باد به وجود می آید.
به عبارت دیگر، هوای گرم و سبک بالا می رود و هوای نسبتاً سرد وسنگین به زیر آن می رود و جانشین آن می شود.
26-توده هواچیست؟
به حجم وسیعی از هوا که از نظر دما و رطوبت، در سطح افقی تا صدها کیلومتر ویژگی های یکسانی داشته باشد، توده هوا گفته می شود.
27-جبهه چیست؟
جبهه ها مرز بین دو توده هوای مجاورند و آنها را از هم جدا می کنند.
28-منطقه گذار چگونه به وجود می آید؟
وقتی در یک ناحیه دو توده هوای متفاوت در مجاورت یکدیگر قرار بگیرند و به هم برخورد کنند، یک منطقه گذار یا تغییر از نظر دما یافشار در مرزهای آنها پدید می آید.
29-نتیجه برخورد توده های هوابایکدیگر چیست؟
ناپایداری هوا و در صورت دارا بودن رطوبت، موجب بارندگی
30-جبهه قطبی درکجا تشکیل می شود؟
بین توده هوای سرد قطب و توده هوای مداری در منطقه معتدله تشکیل می شود.
31-چرا درنواحی استوایی مراکزکم فشارتشکیل می شود؟
به دلیل زاویه مستقیم تابش و گرمای همیشگی
32-چرا درنواحی قطبی مراکزپرفشارتشکیل می شود؟
به دلیل سردی فوق العاده هوا
33-علل تشکیل مراکز پرفشاردراطراف مدارراس السرطان وراس الجدی چیست؟
هوای استوایی در منطقه جنب استوایی (اطراف مدار رأس السرطان و رأس الجدی) سردو سنگین می شود و فرومی نشیند و مراکز رفشاررا به وجود می آورد.
34-گردش عمومی هوا(علل به وجود آمدن بادهای اصلی درکره زمین) را شرح دهید.
در ناحیه استوایی، هوای گرم به سمت بالا صعود می کند و بابالا رفتن سرد می شود و رطوبت خود را به صورت باران فرو می ریزد. هوای سرد شده در نواحی فوقانی استوا به سمت عرض های بالاتر حرکت می کند و تحت تأثیر نیروی کوریولیس جهت این بادها منحرف می شود. در منطقه جنب استوایی (اطراف مدار رأس السرطان و رأس الجدی) سردو سنگین می شود و فرومی نشیند و مراکز فشار زیاد یاپرفشار را به وجود می آورد.
در حوالی عرض جغرافیایی 60درجه، دوباره بر اثر صعود هوا منطقه فشار کم ایجاد می شود. این منطقه تحت تأثیر توده هوایی است که از سمت قطب به طرف آن حرکت می کند و هواررا به سمت بالا می راند.
35-نواحی پرباران کره زمین را نام ببرید.
نواحی استوایی و آسیای موسمی
36-نواحی کم باران کره زمین را نام ببرید.
برخی نواحی داخلی قاره ها و بیابان ها
37-دو عامل اصلی وقوع بارش در یک ناحیه را بنویسید.
-وجود هوای مرطوب
اقیانوس ها و دریاها و دریاچه ها منبع عمده رطوبت هوا هستند. بنابراین، نواحی، هرچه از اقیانوس ها ودریاها دورتر باشند رطوبت آنها کم تر و خشکی هوای شان بیشتر است.
-عامل صعود
توده هوای مرطوب باید تا ارتفاع معینی بالا برود و سرد شود تا به نقطه اشباع برسد و پس از تشکیل ابر، ببارد.
38-انواع بارش (مکانیسم ایجاد بارش) را نام ببرید.
-بارندگی همرفتی
-بارندگی جبهه های (سیکلونی)
-بارندگی کوهستانی (ناهمواری)
39-نحوه ایجاد باران درعامل همرفتی را توضیح دهید.
در این نوع بارندگی، توده هوا ازهوای مجاور خود گرم تر می شود؛ همراه با بالا رفتن، دمای آن پایین می آید و ابر تشکیل می شود و بارندگی صورت می گیرد. بارش های بهاری بیشتر از این نوع اند.
40-بارندگی جبهه ای یا سیکلونی درکجا ها به وجود می آید؟
این نوع بارندگی بیشتردر محل جبهه ها به وجود می آید؛ جایی که توده های هوا با یکدیگربرخورد می کنند.
41-نحوه ایجادبارندگی درعامل کوهستانی (ناهمواری) را توضیح دهید.
در این نوع بارندگی، نواحی مرتفع و کوهستان ها با توجه به شکل و جهتی که دارند، مانع آن می شوند که توده هوای مرطوب به طور افقی حرکت کند.
در نتیجه، توده هوا در امتداد دامنه کوه به طرف قله بالا می رودو هنگام صعود، دمای آن کاهش می یابد و دیگر نمی تواند رطوبت را در خود نگه دارد و بنابراین، موجب بارش می شود.
42-معروف ترین طبقه بندی آب وهوایی چیست؟
طبقه ِ بندی «کوپن»
43-سه معیار اصلی درطبقه بندی کوپن را نام ببرید.
بارش، دما و پوشش گیاهی
44-پنج گروه اصلی آب وهوا برطبق تقسیم بندی کوپن را بنویسید.
-ویژگی های بیابان هارا بنویسید.
مناطق خشک مناطقی هستند که کمبود بارش دارند. به علاوه، بارندگی در این مناطق نامنظم است؛ به طوری که ممکن است چند سال هیچ بارشی صورت نگیرد و یا منطقه به طور ناگهانی با رگبارهای کوتاه مدت مواجه شود. در بیابان ها میزان پوشش گیاهی ضعیف است.
46-دو ویژگی بیابان را بنویسید.
کمبود بارش و تبخیر زیاد
47-بیابان های گرم درکدام مناطق قراردارند؟
ر نواحی مجاور مدار رأس السرطان و رأس الجدی
48-گرم ترین نواحی جهان رانام ببرید.
دره مرگ در کالیفرنیا و در سال 1992دمای 58درجه سانتی گرادبرای العزیزیه واقع در کشور لیبی در صحرای بزرگ افریقا به عنوان گرم ترین نقاط جهان ثبت شده است. در سال 2009ماهواره ها دمای70درجه سانتی گراد را برای بیابان لوت در ایران به عنوان داغ ترین نقطه زمین ثبت کردند.
49-بیابان های سرد درکدام مناطق قراردارند؟
در عرض جغرافیایی بالا یا در ارتفاعات زیاد
50-علل ایجاد بیابان ها را بنویسید.
الف) استقرار مراکز پرفشار
ب) دوری از منابع رطوبتی
51-علل کمی بارش در نواحی پرفشار چیست؟
در نواحی پرفشار، فرونشینی هوا مانع صعود هوا و در نتیجه، بارش می شود.
52-علل تشکیل منطقه پرفشاردراطراف مدارراس السرطان وراس ااجدی چیست؟
توده های هوا در حوالی مدارهای رأس السرطان و رأس الجدی فرو می نشینند و منطقه پرفشار را به وجود می آورند.
53-کمربند بیابانی کره زمین در اطراف مدارهای ....................... در سه قاره گسترده شده است.
راس السرطان-راس الجدی
54-علل تشکیل بیابان هایی مانند آتاکاما و نامیب چیست؟
وجود مرکز پرفشار و صعود نکردن هواو تشدید آن توسط جریان های آب سرد ساحلی
55-علل ایجاد بیابان هایی مانند تکله ماکان و گبی را بنویسید.
برخی نواحی به علت دوری از دریاها و منابع رطوبتی و هم چنین قرار گرفتن در پشت کوه ها که از رسیدن توده هوای مرطوب به آنهاجلوگیری می کند، با خشکی هوا مواجه می شوند؛ مانند بیابان گُبی یا تکله ماکان.
56-درنقشه جهان نما بیابان های گبی ، صحرای بزرگ افریقا ،آتاکاما و نامیب را مشخص کنید.
درس4
1-سنگ کره (لیتوسفر) چیست؟
سنگ کره بخش خارجی زمین است که حالت جامد دارد و از سنگ و خاک تشکیل شده است. این بخش شامل قاره ها و کف و بستر دریاها و اقیانوس هاست.
2-چهار ناهمواری اصلی و عمده سطح زمین رانام ببرید.
فلات-کوه - رشته کوه- تپه
3-فلات چیست؟
فلات ها، سرزمین های مرتفع و نسبتاً همواری هستند که در کوهستان ها محصور بوده و کناره های آن ها با شیب تند به نواحی پست متصل می شود. برخی فلات ها وسیع و برخی کم وسعت اند.
4-کوه و رشته کوه را تعریف کنید.
کوه ناهمواری برجسته و مرتفعی است که معمولاً دامنه های تند و قله برجسته دارد. مجموعه ای از کوه ها که به شکل نواری در کنارهم قرار گرفته اند، رشته کوه را به وجود می آورند؛ مانند رشته کوه های عظیم هیمالیا، آندها، راکی، آلپ، البرز و زاگرس.
5- فلات وکوه را باهم مقایسه کنید.
فلات ها و کوه ها هر دو مرتفع اند اما کوه دارای قله است و هرچه به سمت نوک آن می رویم، باریک تر می شود اما فلات مرتفع ونسبتاً مسطح است.
6-تپه را تعریف کنید.
تپه ها نسبت به کوه ها ارتفاع کم تری دارند اما از نواحی پیرامون خود بلندترند.
7-چگونگی محاسبه ارتفاع کوه ها و تپه ها را توضیح دهید.
ارتفاع کوه ها و تپه ها و سایر عوارض سطح زمین را نسبت به سطح دریا (سطح متوسط آب های آزاد) محاسبه می کنند.
8-میزان ارتفاع کوه ها و تپه ها را بنویسید.
در برخی منابع، ارتفاع کوه ها بیش تر از 600متر(حدود 200پا) و تپه ها کمتر از 600متر در نظر گرفته شده است. در برخی منابع دیگر، ارتفاع تپه ها 200تا 300متر ذکر شده است.
9-دشت را تعریف کنید.
دشت ها سرزمین هایی پست و نسبتاًهموارند که در میان کوه ها یا درکنار سواحل و یا میان فلات ها و کف دره ها قرارگرفته اند.
10-اهمیت دشت را بنویسید.
دشت هانواحی عمده سکونت، زندگی و فعالیت انسان ها را تشکیل می دهند.
11-چرا اشکال مختلف ناهمواری در سطح زمین پدید می آید؟
عوامل درونی که موجب پیدایش کوه ها می شوند و عوامل بیرونی که دراثرآن ناهواری ها دچارفرسایش می شوند.
12-برطبق نظریه زمین ساخت ورقه ای یا صفحه ای کوه ها چگونه ایجاد شده اند؟
پوسته زمین به قطعات بزرگی تقسیم شده است. این ورقه ها (پوسته و گوشته فوقانی) روی بخش خمیری شکل گوشته به آرامی حرکت می کنند.
ورقه ها از هم دور یا به هم نزدیک می شوند، به هم برخورد می کنند و یا در امتداد هم می لغزند. نتایج حرکت این ورقه ها طی میلیون هاسال، ایجاد چین خوردگی ها، رشته کوه ها، شکست ها (گسلها وشکاف ها) و پیدایش کوه های آتشفشانی است.
13-مهم ترین عوامل تغییرچهره زمین چیست؟
هوازدگی و فرسایش
14- هوازدگی را تعریف کنید.
هوازدگی عبارت است از فرایندی که طی آن، سنگ ها خرد و متلاشی و تجزیه می شوند.
15- هوازدگی شیمیایی را تعریف کنید.
در هوازدگی شیمیایی، ساختمان کانی ها و ترکیب شیمیایی سنگ ها نیز تغییر می کند.
16- عوامل مهم هوازدگی شیمیایی را نام ببرید.
اکسیژن ورطوبت
17- هوازدگی زیستی را تعریف کنید.
فعالیت های موجودات زنده، یعنی گیاهان و جانوران، موجب تغییرات فیزیکی و شیمیایی در سنگ ها می شود؛ برای مثال، رشد ریشه درختان یا ایجادحفره های زیرزمینی توسط جانداران حفار، مانند موش هاو موریانه ها، باعث خردشدن سنگ ها می شود.
18- سرعت هوازدگی در سنگ ها به چه عواملی بستگی دارد؟
جنس سنگ ها، نوع آب و هوا و زمان
19- فرسایش را تعریف کنید.
فرسایش عبارت است از جدا شدن ذرات سنگ و خاک از بستر خود و جابه جایی آنها توسط عوامل مختلف چون آب و باد
20-سه مرحله فرسایش را نام ببرید.
1ــ کنده شدن مواد از جای خود (حفر،) 2ــ انتقال و 3ــ رسوب گذاری یا انباشته شدن مواد در مکان های دیگر
21-عوامل فرسایش را نام ببرید.
آب های جاری-یخچال ها-باد-امواج دریا-انسان
22-نقش رودها درفرسایش کره زمین را بنویسید.
رودها به طور مداوم در حال حرکت بر سطح زمین اند. آنها ذرات کوچک و بزرگ را از بستر و کناره های خود جدا می کنند و به مکان های دیگر انتقال می دهند. این مواد در جاهایی که سرعت رود کم می شود، روی هم انباشته می شوند.
بر اثر طغیان رودها و وقوع سیلاب ها نیز حجم عظیمی از رسوبات جابه جا و در زمین های پیرامون پخش می شود.
23-نقش یخچال هارا در فرسایش کره زمین را بنویسید.
یخچال ها توده های بزرگ یخ هستند که بر اثر انباشته و فشرده شدن برف طی هزاران سال در نواحی قطبی یا بسیارسرد به وجود آمده اند و بر اثر نیروی جاذبه، به آرامی از نواحی بلند به سمت نواحی پست تر حرکت می کنند. یخچال ها، در مسیر خود سنگ ها را از جا می کنند و با خود می برند.
24-نقش بادرا در فرسایش کره زمین را بنویسید.
باد به ویژه در بیابان ها، موادی چون خاک و ماسه و شن را از زمین می کننَد و تا مسافتهای دور می برد. بادها ذرات ماسه را به سطوح مختلف سنگ ها می کوبند و آن ها را می سایند.
25-نقش امواج دریارا در فرسایش کره زمین را بنویسید.
نواحی ساحلی به طور دائم درمعرض هجوم و سایش امواج دریا قرار دارند. در زمان هایی که دریا طوفانی است، گاهی صخره ها و کناره های ساحل با سنگینی چند تن آب روبه رو می شوند. جریان های دریایی اقیانوس ها نیز رسوبات را با خود حمل و در مکان های مختلف رسوبگذاری می کنند.
26- نقش انسان و فعالیت های انسان را در فرسایش کره زمین را بنویسید.
فعالیتهای انسان در بهره ٔ برداری از محیط طبیعی موجب تغییر پوسته زمین و کندن و حمل و جابه جایی سنگ ها و خاک ها در مکان های مختلف می شود؛ برای مثال، حفر معدن و تونل، ایجاد جاده ها، ساختن سدها و منحرف کردن مسیر رودها، شخم زدن زمین و از بین بردن پوشش گیاهی، تغییرات زیادی در پوسته زمین ایجاد می کنند.
27- عوامل پیدایش وتغییر کوه ها را بنویسید.
فعالیت های مربوط به تکتونیک ورقه ای از طریق ایجاد چین خوردگی ها، گسل ها یا بالا آمدن مواد مذاب و شکل گیری آتش فشان، کوه ها را به وجود می آورند. سپس، هوازدگی و فرسایش کوه ها را تغییرمی دهند.
28- عوامل مهم هوازدگی فیزیکی درکوهستان ها را بنویسید.
تغییرات دمای شب و روز و یخ بستن آب در شکاف ها و درزها
29- دوعامل مهم فرسایش درکوهستان ها را بنویسید.
آب های جاری و یخچال ها
30- دره های Vشکل چیست؟
دره های Vشکل معمولاً بر اثر جریان آب رودها و فرسایش آبی، شکل می گیرند و علت این که آن ها را با حرف Vنام گذاری کرده انداین است که دامنه های تنگ و پرشیب دارند.
31- نحوه پیدایش یخچال های کوهستانی را بنویسید.
در برخی کوهستان ها برف و یخ دائمی وجود دارد. وقتی بارش برف بیش از میزان ذوب آن در سال باشد، برف های اضافی طی سالیان دراز انباشته و متراکم می شوند و ضخامت آنها افزایش می یابد ویخچال ها را پدید می آورند.
32- مورن یا یخ رفت را تعریف کنید.
به سنگ ها و رسوباتی که یخچال ها با خود حمل می کنند، «مورن یا یخ ُرفت» می گویند.
33- علل تشکیل دره های Uشکل چیست؟
دره های Uشکل معمولاً بر اثر فرسایش یخچالی طی هزاران سال پدید آمده اند.
34- اشکال «کارستی» (Karstic) چیست؟
در برخی نواحی کوهستانی ای که سنگ ها قابلیت حل شدن در آب را داشته باشند، مانند سنگ های آهکی و نظایر آن، آب های جاری با نفوذ به زیرزمین از طریق درزها و شکاف ها و حل کردن سنگ ها در خود، پدیده های فرسایشی چون غارهای طبیعی و چشمه های آهکی پدید می َ آورند که در اصطلاح به آنها اشکال «کارستی» (Karstic)گفته می شود.
35- معنی کارست و نقش آن درانحلال بعضی سنگ ها را توضیح دهید.
طورکلی، «کارست» پدیده خوردگی و انحلال سنگ های آهکی است. آب هایی که با دی اکسیدکربن و هوا ترکیب می شوند، اسیدکربنیک تولید می کنند و با حل کردن آهک و گچ در خودمی توانند موجب خوردگی و انحلال سنگ ها شوند.
36-مهمترین اشکال کارستی درایران را نام ببرید.
اشکال کارستی به ویژه در کوه های زاگرس زیاد است و همچنین غارهای علی صدر همدان و کَتله خور زنجان.
37- عامل مهم فرسایش در مناطق خشک و بیابانی........... است.
باد
38-علل شدید بودن فرسایش بادی در بیابان ها را بنویسید.
آب و هوایی خشک، وزش بادهای شدید، وجود خاک های نرم و فقر پوشش گیاهی
39- اشکال فرسایش در بیابان ها، ناشی از دو فرایند ...............و...............است.
«کاوشی»و«تراکمی»
40-اشکال کاوشی چیست؟
این نوع فرسایش بیشتر حاصل کنده شدن ذرات از یک مکان و انتقال آنها به مکان های دیگر است.
41-دشت ریگی (رگ) یا سنگ فرش بیابان چیست؟
وقتی در زمین های پوشیده از ماسه های ریز، شن و سنگ های ریز و درشت، باد ماسه های ریز را با خود می برد، در طول زمان، سنگ های درشت بر جای می مانند و سطوحی پر از قلوه سنگ هابه وجود می آورند که به آن سنگ فرش بیابانی نیز می گویند.
42-چاله های بادی چگونه دربیابان ها به وجود می آیند؟
در نواحی دارای ماسه های ریز، و به ویژه فاقد پوشش گیاهی، بادذرات را از محل خود جابه جا می کند و به تدریج حفره ها یا چاله هایی وسیع پدید می آورد.
43-فرسایش بادی چگونه کند و یا متوقف می شود؟
اگر در اثر برخورد با آب های زیرزمینی، رطوبت و چسبندگی در دانه ها به وجود بیاید، فرسایش بادی کُندو سپس متوقف می شود.
44-کلوت (یاردانگ) چیست؟
کلوت یا یاردانگ در رسوبات نرم به جامانده از دریاچه های قدیم پدید می آید. طی میلیون ها سال، باد شیارهایی موازی و Uشکل در این رسوبات ایجاد می کند.
45-کلوت ها که حاصل فرسایش .......ــ ...........هستند
بادی- آبی
46-درکدام کشورها کلوت ها وجوددارند؟
ایالات متحده امریکا، مصر، چین و ایران
47- گرزدیو و ستون های سنگی چیست؟
گاهی باد مواد نرمی راکه در زیر یا لبه تخته سنگ ها قرار گرفته اند، تخریب می کند و با خود می برد و بخش های سخت و مقاوم را باقی می گذارد. در نتیجه، ستون هایی سنگی به شکل قارچ یا سایر اشکال به وجود می آیند که به آنها گرزدیو، دودکش جن می گویند.
48- اشکال تراکمی دربیابان ها چیست؟
این فرسایش حاصل انباشته شدن ذرات توسط باد در یک مکان است.
49-نحوه تشکیل تلماسه ها را بنویسید.
تپه های ماسه ای یا تلماسه بر اثر وزش باد و جابه جاشدن ماسه و شن پدید می آیند، ماسه هایی که به وسیله باد در سطح زمین حرکت می کنند، اگر به موانعی مثل گیاهان و بوته های خار یا قطعات سنگ و نظایر آن برخورد کنند و متوقف شوند یا سرعت باد در منطقه کاهش یابد، روی هم انباشته می شوند و سرانجام تلماسه ها یا تپه های ماسه ای را تشکیل می دهند.
50-تلماسه ها چگونه حرکت می کنند؟
برخی تلماسه ها می توانند طی یک سال 10تا20متر در جهت وزش باد حرکت کنند. با وزش باد، ماسه رو به باد به طرف بالا رانده می شوند و پس از رسیدن به قله، در دامنه پشتی فرود می آیند و همان جا انباشته می شوند.
51-برخان چیست؟
برخان ها تپه های ماسه ای هلالی شکل و منفردی هستند که دو زائده یا بازو در جهت باد دارند. بلندی بعضی از برخان ها در دشت لوت به 40متر نیز می رسد.
52- تعریف ساحل را بنویسید.
ساحل یا کرانه، منطقه تماس خشکی و دریاست.
53- انواع ساحل را نام ببرید.
سواحل پست و ماسه ای و سواحل صخره ای
54- عوامل فرسایش درمناطق ساحلی را بنویسید.
مناطق ساحلی به طور مداوم تحت تأثیر امواج دریا، جزر و مد و باد قرار می گیرند.
55- فرسایش سنگ ها درمناطق ساحلی چگونه انجام می شود؟
بادهایی که بر سطح اقیانوس ها و دریاها می وزند، امواج را به وجود می آورند. نیروی امواج، به ویژه زمانی که دریا توفانی باشد، زیاد است.علاوه بر امواج، انحلال سنگ های آهکی سواحل درآب دریا و نفوذ آب به شکاف ها و درزهای این نوع سنگ ها موجب فرسایش می شوند و اشکال خاصی را در سواحل پدید می آورند.
56- اشکال فرسایش کاوشی درسواحل صخره ای دریا را نام ببرید.
ستون های سنگی دریایی، غارها و طاق های دریایی
57- مهمترین اشکال فرسایشی تراکمی درسواحل را نام ببرید.
آب سنگ ها و جزایر مرجانی، باتلاق هاو زبانه یا دماغه ماسه ای
درس5
1- بوم سازگان (اکوسیستم)راتعریف کنید.
مجموعه ای از موجودات زنده که با یکدیگر و با محیطی که درآن زندگی می کنند، در ارتباط و تعامل اند.
2- دو بخش بوم سازگان را نام ببرید.
بخش زنده شامل تولیدکنندگان( گیاهان) -گیاه خواران- گوشتخواران ،
تجزیه کنندگان(باکتری ها و )
بخش غیرزنده شامل سنگ , خاک، هوا ، آب و.. .
3- نقش گیاهان در بوم سازگان را بنویسید.
گیاهان تنها موجودات زنده تولیدکننده در یک بوم سازگان هستند؛ زیرا می توانند با عمل نورساخت (فتوسنتز،) غذا بسازند و به این ترتیب حیات دیگر موجودات زنده به آنها وابسته است.
4-زیست بوم را تعریف کنید.
زیست بوم از تعدادی بوم سازگان تشکیل شده است و وسعت زیادی دارد.
5- چگونه زیست بوم ها ،نواحی مختلف را به وجود آورده اند؟
زیست بوم ها نواحی وسیع جغرافیایی هستند که در آنهاانواع خاص و مشابهی از گیاهان و جانوران زندگی می کنند و به همین سبب، یک ناحیه را به وجود می آورند که از سایر نواحی متمایزمی شود؛ مانند زیست بوم توندرا یا زیست بوم جنگل های بارانی استوایی.
6- نوع هرزیست بوم و ویژگی های آن به چه عواملی بستگی دارد؟
موقعیت جغرافیایی،
شرایط آب و هوایی (دما، تبخیر، بارش)
شکل ناهمواری ها
ارتفاع از سطح زمین
جنس خاک ها
از آن جا که این عوامل در سطح زمین یکنواخت نیستند و متفاوت اند، زیست بوم های متنوعی پدید آمده است.
7- موضوع جغرافیای زیستی چیست؟
مطالعه زیست بوم ها، یکی از موضوعات رشته «جغرافیای زیستی» است.
8- دوعامل اصلی وایتکر درطبقه بندی بوم سازگان را نام ببرید.
بارش و دما
9- طبقه بندی زیست بوم هابراساس نظر گودی را توضیح دهید.
وی در این طبقه بندی، زیست بوم ها را به هشت زیست بوم تقسیم کرده است.
10- روش های جدید طبقه بندی زیست بوم ها را توضیح دهید.
در روش های جدید، یکی از معیارهای مورد استفاده برای تمایز زیست بوم ها از یکدیگر«میزان تولید ماده آلی» و سرعت رشد گیاهان هر زیست بوم است.
11- علل تفاوت میزان تولید ترکیبات آلی و توده زیستی دراکوسیستم هاچیست؟
هرچه سرعت رشد پوشش گیاهی در یک ناحیه بیش تر باشد، میزان تولید ماده آلی درآنجا بیش تر است. انتشار و انرژی خورشید در سطح زمین یکنواخت نیست به همین دلیل، زیست بوم ها از نظر میزان تولید ترکیبات آلی و توده زیستی که از آنها حاصل می شود، تفاوت دارند.
12- میزان تولید مواد آلی گیاهان درزیست بوم ها چقدراست؟
میزان تولید مواد آلی گیاهان را می توان اندازه گیری کرد. انرژی دریافتی روزانه در مناطق نزدیک قطبی حدود 100کالری در سانتی مترمربع است؛ در حالی که در مناطق معتدله حدود 400کالری و در مناطق استوایی 800کالری در سانتی مترمربع است.
13-چرا ناهمواری ها و ارتفاعات نیز در پراکندگی پوشش گیاهی و زندگی جانوری نواحی تأثیرمی گذارند؟
علاوه بر عوامل آب و هوایی و خاک، نوع ناهمواری ها و ارتفاعات نیز در پراکندگی پوشش گیاهی و زندگی جانوری نواحی تأثیرمی گذارند؛ زیرا گیاهان و جانوران در ارتفاع معینی قادر به زیستن هستند.
14- قابلیت های نواحی بیابانی را بنویسید.
-گردشـــگری
-معادن (برای مثال بوکسیت در بیابان) استرالیا، فسفات در صحرای بزرگ افریقا، الماس در کالاهاری، مس در بیابان آتاکاما ونفت در عربستان
-انرژی-ساعت های آفتابی زیاد وشدت تابش انرژی خورشیدی
مناسب برای تحقیقات نجومی و صنایع هوافضا (به دلیل آسمان صاف و بدون ابر)
15- محدودیت های نواحی بیابانی را بنویسید.
-کمبود آب و خاک برای کشاورزی
--شرایط نامناسب برای سکونت و فعالیت انسان مانند سرما یا گرمای شدید هوا، خشکی هوا، کمبود آب و دشواری آمد و شد وراه سازی به دلیل پوشش وسیع ماسه ای
-حرکت ماسه های روان و فرسایش خاک
16- بیابان زایی یا بیابانی شدن چیست؟
بیابانی شدن (بیابان زایی) یکی از نگرانی های جوامع امروز است. بیابانی شدن یعنی گسترش بیابانها و تبدیل مناطق بیش تری به بیابان.
17- مهم ترین عوامل بیابانی شدن را بنویسید.
-خشکسالی و گرم شدن هوا و کاهش بارندگی،
-حفر چاه های عمیق و نیمه عمیق در مناطق خشک و استفاده بی رویه از آب های زیرزمینی،
-از بین رفتن پوشش گیاهی؛ برای مثال کندن بوته ها و علف ها برای تأمین سوخت ساکنان حاشیه بیابان ها.
18- روش ها و راهکارهای پیش گیری از گسترش بیابان ها (بیابان زدایی) را بنویسید.
-کاشت گیاهان سازگار و مقاوم با نواحی خشک مانند بَنه و کُنار، اکالیپتوس و اقاقیا؛
- مقابله با برداشت بی رویه از آب های زیرزمینی و چرای بی رویه دام ها؛
-مالچ پاشی روی ماسه ها برای تثبیت آنها و جلوگیری از حرکت شان.
19- قابلیت های نواحی ساحلی را بنویسید.
ماهیگیری و فعالیت ها ومشاغل وابسته به صید آبزیان
فعالیت های بازرگانی و بنادر و مشاغل وابسته به آن
گردشگری(استراحت، تفریح و ورزش های آبی)
انرژی حاصل از امواج و جزر و مد
20- مهم ترین عواملی که سواحل را تهدید می کنند را بنویسید.
بالا آمدن سطح آب دریا و آلودگی
21-بالا آمدن سطح آب دریاها چگونه سواحل را تهدید می کند؟
تغییرات آب و هوایی و گرم شدن کره زمین موجب آن می شود که سطح آب دریاها بالا بیاید. هم چنین، وقوع توفان ها، هاریکن، و سونامی (زمین لرزه دریایی) موجب هجوم امواج به ساحل و تخریب تأسیسات ساحلی می شود. در این صورت، ساکنان نواحی ساحلی باید تأسیسات را به نواحی عقب تر منتقل کنند. این کار برای آن ها هزینه زیادی دارد.
22-عوامل آلودگی که سواحل را تهدید می کند را بنویسید.
آلودگی های ناشی از عبور و مرور کشتیهای نفت کش، تخلیه پسابهای صنعتی کارخانه ها و فاضلاب های شهری، که به طور مستقیم از طریق رودها به دریا تخلیه می شوند، هم چنین تجمع گردشگران در نواحی ساحلی موجب تولید انبوه زباله و انواع آلودگی ها در سواحل شده است.
23- تنوع زیستی نواحی ساحلی را شرح دهید.
ناحیه ساحلی محل تلاقی زیست بوم خشکی و دریایی است. این ناحیه زندگی گیاهی و جانوری متنوع و خاص خود را دارد و گیاهان خشکی وآبزی، انواع ماهیان، مرجان ها و نرم تنان، پرندگان و حشرات و سخت پوستان را که در جزایر، آبها و سواحل زندگی می کنند، در برمی گیرد.
24- علل به خطرافتادن تنوع زیستی نواحی ساحلی را بنویسید.
به طورکلی، این تنوع زیستی در اثر تمرکز زیاد جمعیت در سواحل و فعالیت های انسانی در معرض خطر قرارگرفته است.
25- راهکارهای حفاظت از نواحی ساحلی را بنویسید.
ــ حفاظت از سواحل در مقابل بالا آمدن آب و کاهش انرژی امواج با نصب و احداث انواع حفاظ های عمودی، موج شکن و دیواره های دریایی و نظایر آن؛
ــ حفاظت از تپه های ماسه ای ساحلی، تثبیت تپه های ماسه ای از طریق کشت گیاهان سازگار با محیط روی آن ها، انتقال ماسه از نواحی دیگر به ساحل و ایجاد تپه های ماسه ای مصنوعی؛
ــ پاک سازی سواحل از انواع آلودگی ها، تدوین مقررات و قوانین و نظارت بر فعالیتهای گردشگری و سایر فعالیت ها؛
ــ زهکشی اراضی ساحلی (خارج کردن آب از آنها)
26- قابلیت های نواحی کوهستانی را بنویسید.
-تنوع زیستی گیاهی و جانوری
- تأمین منابع آب شیرین(رودها و چشمه ها) برای دشت ها و نواحی پایکوهی
-دامنه های مناسب برای پرورش دام و رمه گردانی
-جاذبه های گردشگری چشم اندازهای زیبا، هوای تمیز ومعتدل، امکان کوه نوردی و ورزش های زمستانی چشمه های آب گرم
-معــــادن
27- محدودیت های نواحی کوهستانی را بنویسید.
-شرایط سخت طبیعی مانند سرمای شدید به ویژه در شب ها، کاهش اکسیژن و مشکلات تنفسی؛
-مشکل بودن حمل و نقل و احداث راه ها، خطرات برف و یخ بندان؛
-منطبق بودن اغلب نواحی کوهستانی جوان بر گسل های فعال و وجود خطر زمین لرزه، آتش فشان های فعال و لغزش دامنه ها؛
-شیب زمین و محدودیت خاک، که خانه سازی و فعالیت های کشاورزی را با مشکل مواجه می کند.
28- مشکلات محیط زیست درنواحی کوهستانی را بنویسید.
-تغییرات آب و هوایی و ذوب شدن یخچال ها،
-از بین رفتن پوشش گیاهی دامنه ها به سبب ساخت و سازهای غیراصولی مسکونی و تأسیسات -گردشگری و تفریحی،
- چرای بی رویه دام ها،
-حفر تونل هاو احداث جاده ها
-استخراج معادن
-آلودگی های محیطی مانند زباله و فاضلاب ها
29- راهکارهای حفاظت از محیط های کوهستانی را بنویسید.
-کشت گیاهان بر روی دامنه ها برای جلوگیری از فرسایش خاک،
-حفاظت از تنوع زیستی و حیات وحش
-پاک سازی کوهستان هااز آلودگی ها
-جلوگیری از به هدر رفتن آب
-تدوین قوانین و مقررات برای فعالیت های گوناگون انسان درکوهستان
افزایش آگاهی عمومی در زمینه مراقبت از محیط کوهستان
درس6
1- تعریف زبان رابنویسید.
زبان نظامی از ارتباطات است که در آن، معنی الفاظ را فقط گروه خاصی که در آن مشترک اند، درک می کنند و می فهمند و برای گروه دیگر، معنایی ندارد.
2- نقش زبان را بنویسید.
-زبان از مهم ترین شاخصه ای فرهنگی است و برای افرادی که به آن تکلم می کنند، هویت مشترکی به وجود می آورد.
-زبان، همچنین، عنصر اصلی گسترش یک فرهنگ است؛ زیرا انسان ها از طریق آن، اطلاعات، تجربه ها، ارز ش ها و آداب و رسوم خودرا به دیگران و به نسل بعدی منتقل می کنند.
3- خانواد ه های بزرگ زبانی چیست؟
گروه بزرگی از زبان هاست که یک ریشه اصلی دارند؛ برای مثال، مردم انگلستان، اسپانیا، روسیه، هند و ایران به زبان های مختلف صحبت می کنند اما همگی جزءخانواده زبانی هند واروپایی محسوب می شوند؛ زیرا ریشه مشترک دارند.
4- سه خانواده زبانی مهم و پرتکلّم جهان را نام ببرید.
-خانوادۀ هند و اروپایی
-خانوادۀ چینی تبتی
-خانوادۀ آفرو آسیایی (سامیایی حامیایی)
5- بزر گ ترین و گسترده ترین گروه زبانی دنیا...........................است.
هند واروپایی
6- مهمترین زبان ایرانی را نام ببرید.
فارسی پَشتو تاجیکی لُری کُردی بلوچی طبری گیلکی تالشی آذری
7- خانوادۀ چینی تبتی بیشتردرکدام منطقه ازجهان سخنگودارد؟
ناحیه آسیای شرقی
8- معرو ف ترین و پرسخنگو ترین زبان خانواه چینی تبتی را بنویسید.
ماندارین چینی
9- زبان مردم عرب و یهود وزبان مردم شمال آفریقا چیست؟
زبان سامی، زبان مردم عرب و یهود و زبان حامی، زبان بعضی از مردم در شمال افریقاست.
10- اهمیت زبان عربی ومحدوده جغرافیایی آن را بنویسید.
در بین زبا ن های خانواده آفروآسیایی، معرو ف ترین و مهم ترین آنها زبان عربی است که در جنوب غربی آسیا وشمال افریقا بدان تکلم می کنند.
زبان عربی زبان رسمی حدود بیش از ۲۰ کشور و یکی از زبان های رسمی سازمان ملل متحد است. به علاوه ، زبان قرآن است و با آن که قرآن به بسیاری از زبان های دنیا ترجمه شده است، میلیون ها نفر از مسلمانان جهان آن را به زبان اصلی (عربی) می خوانند و می آموزندو به همین دلیل، اهمیت ویژه ای دارد.
11- عوامل گسترش برخی اززبان هارا بنویسید.
عواملی چون جنگ و فتح سرزمین ها، تجارت و مهاجرت مردم از یک ناحیه به نواحی دیگر، موجب گسترش برخی زبا ن ها و تغییر در نواحی زبانی شده است.
12- نقش«عصراکتشافات جغرافیایی» درتغییرتاریخی الگوهای زبانی جهان را توضیح دهید.
«عصراکتشافات جغرافیایی» یکی از مهم ترین تغییرات تاریخی در الگوهای زبانی جهان در قرن 15 و 16 میلادی معروف به آغاز شد. وقتی اروپاییان با پیشرفت در دریانوردی، سرزمین های نو را کشف کردند، در امریکای شمالی، استرالیا و نیوزیلند، زبانان گلیسی گسترش یافت؛ در مستعمرات آنها در قار ه های افریقا، امریکای جنوبی و بخش هایی از آسیا نیز زبان های انگلیسی، اسپانیایی، پرتغالی و فرانسوی رواج پیدا کرد.
13- عامل گسترش زبان انگلیسی را توضیح دهید.
درقرن بیستم و بیست ویکم، با پیشرفت های صنعتی و گسترش ارتباطات، برخی زبان ها مانند انگلیسی در سراسر جهان به کار گرفته شد.
14- اهمیت زبان انگلیسی را بنویسید.
امروزه از زبان انگلیسی در اغلب نرم افزارهای رایانه ای، برای پایش رفت وآمد هواپیماها و کشتی ها، و نیز در متون علمی وتحقیقاتی بین المللی استفاده می شود.
15- علل غلبه بیشتر برخی زبان هادرجهان را بنویسید.
در اثر رشد ارتباطات و فناوری اطلاعات، برخی از زبا ن ها در جهان غلبه بیش تری پیدا کرده اند.
16- چرا اغلب کشورها سعی می کنند زبان ملی و زبان های محلی خودرا حفظ کنند؟
زیرا هویت فرهنگی شان پابرجا بماند.
17- تاثیرات دین را بنویسید.
دین ها بر قوانین اجتماعی، عقاید، رفتارها و ارزش های اخلاقی، آیین ها و مراسم، و همچنین پدیده های قابل مشاهده مانند بناها و آثار هنری تأثیر زیادی دارند و به همین سبب، آثار دین را می توان در نواحی مختلف مشاهده کرد.
18- دو گروه اصلی دین ها را نام ببرید.
الف) ادیان مبتنی بر یکتاپرستی
ب) ادیان مبتنی بر پرستش غیر خدای یگانه
19- ادیان مبتنی بر یکتاپرستی را نام ببرید.
اسلام- مسیحیت- یهود- زرتشت
20- ادیان مبتنی بر پرستش غیر خدای یگانه را نام ببرید.
آنیمیسم (مذاهب قبیله ای)- هندوئیسم- بودائیسم
21-دومذهب بزرگ دین اسلام را نام ببرید.
تشیع و تسنن
22-سه مذهب بزرگ دین مسیحیت را نام ببرید.
کاتولیک –پروتستان- ارتدوکس
23- پیروان دین یهود درکدام نواحی هستند؟
بیشتر پیروان دین یهود به صورت پراکنده در شهرها و نواحی بزرگ بازرگانی جهان زندگی می کنند و سرزمین مشخصی ندارند. یکی ازمراکز تجمع یهودیان، سرزمین فلسطین اشغالی است که بعد از جنگ جهانی دوم با حمایت دولت های استعماری اشغال شده است.
24- چشم اندازفرهنگی چیست؟
چشم انداز یعنی منظره قابل رؤیت از یک مکان .ساختمان ها و بناها، سبک معماری، نوع سکونتگاه های شهری و روستایی، مزارع، جاده ها، خیابان ها و نظایر آن که دریک چشم انداز مشاهده می شود، شیوه زندگی مردم یک ناحیه را به مشاهده گر نشان می دهد.
25- انسان ها چگونه چشم اندازفرهنگی خلق می کنند؟
انسان ها با تغییراتی که در محیط های طبیعی به وجود می آورند، «چشم اندازهای فرهنگی» خلق می کنند.فرهنگ هر ناحیه، موجب به وجود آمدن چشم اندازهای خاصی در آن ناحیه می شود.
26- نقش مهم دین درخلق چشم انداز های فرهنگی را توضیح دهید.
پیروان یک دین با توجه به باورها و اعتقادات خود، چشم اندازهای خاصی را در قالب معماری، هنر، نقاشی، مجسمه سازی، ایجاد مکان های مقدس و زیارتگاهی به وجود می آورند.
27- علت تقسیم زمین به نواحی فرهنگی توسط جغرافی دانان را بنویسید.
جغرافیدان ها برای مطالعه و شناخت تنوع های فرهنگی، سطح زمین را به نواحی فرهنگی تقسیم کرده اند.
28- معیارهای اصلی جغرافی دانان درتقسیم زمین به نواحی فرهنگی را بنویسید.
دین، زبان، آداب و رسوم، هنر و معماری و نوع فعالیت اقتصادی
29 -پدیده پخش یا انتشار را تعریف کنید.
پدیده پخش یا انتشار فرایندی است که طی آن یک موضوع یا پدیده مانند زبان، مذهب، افکار و ایده ها، نوآوری، وسایل و ابزار، لباس، شیوه زندگی و حتی بیماری از یک مکان به سایر مکان ها گسترش می یابد.
30- تاثیرات پخش فرهنگی درزمان های گذشته را توضیح دهید.
پخش فرهنگی از زمان های بسیار کهن وجود داشته است. بسیاری از ابداعات بشر که در تمدن های اولیه شکل گرفته اند، مانند شیوه کشاورزی، خط، ذوب فلزات و تولید سلاح های جنگی، کم کم از ناحیه مبدأ خود به نواحی اطراف گسترش یافته اند.
31- تاثیرداد و ستدها درپخش فرهنگی را بنویسید.
در گذشته، دادوستد میان نواحی نقش مهمی در پدیده پخش فرهنگی داشته است. برای مثال، آمدوشد کاروان ها در مسیر جاده ابریشم موجب گسترش ابداعات ، افکار ،کالاها و... در سرزمین های مختلف می شد.
32- عوامل مهم درپخش فرهنگی در دنیای امروزچیست؟
در دنیای امروز علاوه بر مهاجرت و دادوستد، گردشگری و جهانگردی، استفاده از انواع رسانه ها (کتاب و مجلات، تلویزیون و اینترنت و )... و انقلاب در فناوری اطلاعات و ارتباطات، نقش مهمی در پخش فرهنگی دارند.
33- انواع پخش وانتشار فرهنگی را بنویسید.
1-گاهی دو ناحیه فرهنگی به هم خیلی نزدیک اند و پدیده فرهنگی در اثر تماس مستقیم مردم، از ناحیه ای به ناحیه دیگر منتقل می شود؛ مانندورزش «هاکی» که مبدأ آن کشور کاناداست اما در بین مردم ایالات متحده امریکا و نواحی مرزی آن کشور با کانادا رواج بسیاریافته است.
2-گاهی پخش و انتشار از یک فرهنگ به فرهنگ های دیگر بدون آن که فرهنگ ها در تماس مستقیم با یکدیگر باشند، اتفاق می افتد.امروزه برخلاف گذشته، با توجه به گسترش رسانه ها ، نوع دوم پخش فرهنگی غالب است و رسانه ها نقش عمده ای در تغییر علائق، رفتارها، سبک زندگی روزانه (شیوه لباس پوشیدن، نوع غذا ، تفریحات و )... حتی در نواحی دورافتاده دارند.
34- خطربزرگ یکسان سازی فرهنگ هاوتوسعه فرهنگ کشورهای سلطه گر چیست؟ شرح دهید.
خطری بزرگ برای فرهنگ و هویت ملی و بومی نواحی جهان می باشد.
+ نوشته شده در چهارشنبه بیست و ششم آذر ۱۳۹۹ ساعت 21:7 توسط ججت الله احمدی کتج
|