سوالات جغرافیای ایران
با تشکر از جناب اقای محسن یوسفی دبیر جغرافیا از استان قم
درس یکم
1-جغرافیا را تعریف کنید.
جغرافیا علم بررسی روابط متقابل انسان و محیط است.
2-به دست آوردن اطلاعاتی درمورد کره زمین چه کمکی به ما می کند؟
دانش ما از محیط پیرامون و سایر مکان ها افزایش یابد.
3-نقش علوم مختلف مانند  جغرافیا دربهبود زندگی بشر را توضیح دهید.
انسان در طول تاریخ تلاش کرده است که ناشناخته های جهان هستی را معلوم و با استفاده از علوم مختلف، وضع زندگی خود را بهبود بخشد. یکی از علومی که به جرأت می توان گفت از قدیمی ترین دانش های بشری به شمار می رود، جغرافیاست.
4-واژه جغرافیا اولین بارتوسط کدام دانشمند یونانی به کاربرده شد؟
اراتوستن
5-مفهوم لغوی جغرافیا را بنویسید.
جغرافیا شامل کلمات(GEOزمین) و(GRAPHYترسیم) می باشد یعنی ترسیم زمین.
6-تعریف جغرافیا ازنظراراتوستن را بنویسید.
مطالعه زمین به عنوان جایگاه انسان
7-اهمیت دانش جغرافیا را بنویسید.
جغرافیا آن قسمت از دانش بشری است که به انسان کمک می کند با ویژگی های طبیعی و انسانی و روابط بین آنها در محیط آشنا شود و از آنها در جهت بهبود زندگی خویش استفاده کند.
8-ارتباط بین جغرافیا با سایرعلوم را شرح دهید.
بین جغرافیا و سایر رشته ها ارتباط وجود دارد. جغرافیا با کمک گرفتن از سایر علوم به سؤالات خود پاسخ می دهد.
بنابراین برخی جغرافیا را پلی بین رشته های مختلف علوم می دانند که علوم طبیعی را به علوم انسانی پیوند می دهد.
9-سه شاخه اصلی دانش جغرافیا را نام ببرید.
الف-جغرافیای طبیعی
ب-جغرافیای انسانی
پ-فنون جغرافیایی
10-شاخه های اصلی جغرافیای طبیعی را نام ببرید.
الف-ژئومورفولوژی
ب-جغرافیای آب ها
پ-آب وهوا شناسی
ت-جغرافیای خاک ها و....
11-شاخه های جغرافیای انسانی را نام ببرید.
الف-جغرافیای جمعیت
ب-جغرافیای سیاسی
پ-جغرافیای اقتصادی
ت-جغرافیای شهری و....
12-مهم ترین فنون جغرافیایی را نام ببرید.
الف-سنجش از دور
ب-سیستم اطلاعات جغرافیایی(gis)
پ-نقشه کشی یا کارتوگرافی
13-هریک از شاخه های جغرافیا از کدام علم بهره می برد؟
ژِئومورفولوژی(زمین شناسی)
آب وهوا شناسی(هواشناسی)
کارتوگرافی(هندسه)
جغرافیای سیاسی(علوم سیاسی)
 
15-تفاوت هواشناسی و آب وهواشناسی را بنویسید.
«با افزایش ارتفاع دما کاهش می یابد» یک اصل هواشناسی است ولی بررسی تأثیر این رابطه بر مکان وزندگی انسان نظیر: نوع مصالح ساختمانی، منابع آب، فعالیت اقتصادی، جاذبه های گردشگری و ... در حوزه آب وهواشناسی است.
16-تفاوت اقتصاد و جغرافیای اقتصادی را توضیح دهید.
علم اقتصاد تولید، توزیع و مصرف کالاها و خدمات، نظام های اقتصادی و عرضه و تقاضا را مطالعه می کند وجغرافیای اقتصادی به چگونگی معیشت گروه های انسانی در مکان های مختلف در رابطه با محیط زندگی شان می پردازد برای مثال  چگونه منابع معدنی یک ناحیه در شکل گیری شهرهای صنعتی تأثیر دارد؟
17-ارتباط جغرافیا با علم آماررا شرح دهید.
جغرافیدان جهت جمع آوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات مورد نیاز خود از علم آمار و فناوری اطلاعات و ارتباط کمک گرفته و با استفاده از سخت افزار و نرم افزارهای متعدد در زمان کوتاه و با دقت زیاد به سؤالات تحقیق خودپاسخ می دهد.
18-ارتباط جغرافیا با دیگرعلوم را بنویسیدو نتیجه گیری کنید.
بنابراین علم جغرافیا از یافته های علوم دیگر استفاده کرده و با یک دید همه جانبه بررسی ها و مطالعات خود را درمورد پراکندگی پدیده ها و روابط بین آنها انجام می دهد. البته این رابطه بین جغرافیا با سایر علوم دو سویه بوده ودر یک جریان دو طرفه از داده ها و یافته های یکدیگر استفاده می نمایند.
14-مفاهیم اساسی دانش جغرافیا رانام ببرید.
مکان و روابط انسان ومحیط
15-تعریف مکان رابنویسید.
بسیاری از فعالیت های انسان در جا و محل معیّنی انجام می شود. این جا و محل را مکان می نامند؛ به طورمثال: خانه، مزرعه، مدرسه و کارخانه هر کدام، مکان است.
16-نحوه تغییرشکل مکان ها چگونه انجام می شود؟
در هر مکان، پدیده های مختلفی هستند که بر یکدیگر تأثیر گذاشته و به نوبه خود از هم تأثیر می پذیرند؛ به طورمثال یک روستا را در نظر بگیرید که خاک، آب، سرمایه و نیروی انسانی آن بر نوع اشتغال آن تأثیر می گذارد. این روند تأثیرگذاری و تأثیرپذیری به صورت جریانی پیوسته در مکان ادامه دارد و سبب تغییر شکل مکان ها می شود.
17-دوعامل مهم درجغرافیا را نام ببرید.
انسان ومحیط
18-محیط طبیعی متعادل است یا نامتعادل؟
متعادل
19-انسان چگونه توانست تا ازمحیط خود  بهرمند شود؟
با ورود انسان، زمینه های تغییر در محیط فراهم می شود. هوش و استعداد انسان به او در جهت تغییر کمک میکند تا از محیط خود بهره مند شود.
20-چه عواملی موجب گسترش دسترسی انسان  برمحیط شود؟
در دهه های اخیر، فناوری به کمک انسان آمده و سبب شده است که انسان در محیط، تأثیر بسیاری بگذارد. فناوری های جدید، انسان را قادر به بهره برداری از اعماق زمین کرده و میزان دسترسی انسان را گسترش داده است.
21-محیط جغرافیایی چیست وچگونه به وجود می آید؟
انسان برای رفع نیازهای خود به تغییر محیط دست می زند و درنتیجه محیط طبیعی به محیط جغرافیایی تبدیل می شود.
22-دوگونه عملکرد انسان در ارتباط با محیط طبیعی را بنویسید.
الف-درک توان ها و استفاده از منابع برای رفع نیازها
ب-نگاه سودجويانه برای رسیدن به خواسته ها
23-چراجغرافیا علمی برای زندگی بهتر است؟
از آنجا که جغرافیا توان روابط متقابل انسان را با محیط، مطالعه و بررسی می کند، بنابراین شناخت توان ها و ظرفیت های محیطی بدون دانش جغرافیا ممکن نیست؛ پس جغرافیا علمی برای زندگی بهتر است.
24-روش مطالعه درجغرافیا چیست؟
کلّی نگری یا دیدترکیبی
25-چرا روش مطالعه درجغرافیا کلی نگری یا ترکیبی است؟
زیرا اجزاء و عوامل محیط جغرافیایی در ارتباط با یک دیگر عمل می کنند.
26-اهمیت دید ترکیبی برای جغرافی دان را توضیح دهید.
دید ترکیبی به جغرافیدان کمک می کند تا به طور همه جانبه و جامع، پدیده ها را با تمام ویژگی های آن در یک مکان مورد مطالعه قرار دهد.
27-اگربخواهیم روستایی را با دیدترکیبی مطالعه کنیم باید به چه عواملی توجه کنیم؟
الف-میزان شیب روستا
ب-منابع آب سطحی وزیرزمین روستا
پ-وضعیت راه ها امکانات زیرساختی روستا
ت-وضعیت  سیل خیزی و زلزله خیزی روستا و......
28-جغرافیا به عنوان پلی بین رشته های مختلف، کدام علوم را به هم پیوند می دهد؟
الف( علوم زمین را با علوم انسانی                             ب( علوم کشاورزی را با علوم انسانی
ج( علوم طبیعی را با علوم انسانی                                          د( علوم فنی را با علوم انسانی
 
29- نتیجه روند تأثیرگذاری و تأثیرپذیری پدیده ها به صورت جریانی پیوسته در مکان ها چیست؟
الف( برقراری تعادل مکانی                                   ب( تغییر شکل مکان
  ج( بهره برداری از محیط                                    د( تخریب مکان ها
 30 – انسان به چه منظوری در محیط تغییر ایجاد می کند؟
الف( برای شکل دهی محیط جغرافیایی                                     ب( برای برقراری تعادل در محیط
ج( به منظور تأثیر گذاری بر محیط                                        د( برای رفع نیازها
31 – چرا گفته می شود جغرافیا علمی برای زندگی بهتر است؟
الف( چون سبب شناخت بیشتر انسان از محیط های پیرامون می شود.
ب( زیرا مکان های مختلف در جغرافیا مطالعه می شوند.
ج( زیرا توان روابط متقابل انسان را با محیط، مطالعه و بررسی می کند .
د( چون از سایر شاخه های علمی کمک می گیرد.
32- چرا جغرافی دان با دید ترکیبی یا کل نگری، موضوعات را مطالعه و بررسی می کند؟
الف( چون انسان باید نیاز های خود را از محیط بر طرف سازد.
ب( زیرا اجزاء و عوامل محیط جغرافیایی در ارتباط با یکدیگر عمل می کند .
ج( زیرا بین همه شاخه های علوم ارتباط وجود دارد.
د( چون انسان تحت تأثیر عوامل محیطی است و تأثیر پذیری زیادی ازمحیط دارد.
 
 
 
 
 
 
 
درس دوم
1-سؤالات کلیدی در جغرافیا را نام ببرید.
کجا؟
چه چیزی؟
چرا؟
چه موقع؟
 چه کسانی؟
چطور؟
2-چه چیزی سبب شدتا انسان نسبت به ناشناخته ها آگاهی و شناخت پیدا کند؟
حس کنجکاوی انسان درباره  جهان و زندگی و مسائل گوناگون آن سبب شده است که انسان تلاش کند نسبت به ناشناخته ها، آگاهی و شناخت پیدا کند. امروزه برای پاسخ به حس کنجکاوی و شناخت جهان، روش های علمی مختلفی وجود دارد.
3-مراحل تحقیق وپژوهش درجغرافیا را به ترتیب نام ببرید.
1-طرح سؤال و بیان مسئله
2-تدوین فرضیه
3-جمع آوری اطلاعات
4-پردازش اطلاعات
5-نتیجه گیری و ارائه پیشنهادها
4-نکات مهم درمورد طرح سوال و بیان مسئله توسط پژوهشگرچیست؟
1-پژوهشگر برای دست یابی به شناخت و آگاهی از مسئله ای که در ذهنش پدید آمده است، ابتدا باید مسئله خود را به صورت واضح و روشن بیان کند.
2- بهتر است صورت مسئله به شکل سؤالی، نوشته، و از عبارات خبری یا جملات کلی و نامعلوم جلوگیری شود.
3-در این مرحله، پژوهشگر از خود می پرسد انجام این پژوهش چه اهمیتی دارد؟
4- نکته مورد توجه در این مرحله این است که پژوهشگر باید پژوهش دیگران را مورد بررسی قرار دهد؛ به عبارت دیگر، مطالعه سابقه و پیشینه مسئله و نتایج پژوهش دیگران، مورد نیاز پژوهشگر است. او با این کار نسبت به موضوع، اطلاعات بیشتری پیدا می کند و مهمتر از همه، پی می برد سؤالی که برایش پیش آمده قبلا پاسخ داده شده است یا خیر.
5-چرا فرضیه سازی یکی از مراحل حساس پژوهش است؟
زیرا فرضیه ها در هر پژوهش، نقش راهنما را دارد و به فعالیتهایی جهت می دهد که قرار است انجام شود. پژوهشگر با توجه به مسئله خود، پیشنهادها و خبرهای اولیه را در چارچوب مسئله پژوهش خود ارائه میکند.
6-فرضیه ِ های پژوهشگر  به چه عوامی بستگی دارد؟
به میزان دانش، تجربیات و سوابق پژوهشی در دسترس او بستگی دارد.
7-مهم ترین منابع اطلاعاتی جغرافی دان رانام ببرید.
روش کتابخانه ای
روش میدانی
8-روش کتابخانه ای چیست؟
این روش در تمامی پژوهش های علمی، مورد استفاده قرار می گیرد. در برخی از آنها تمام تلاش پژوهشگر در کتابخانه صورت می گیرد و در برخی دیگر، بخشی از پژوهش در آنجا انجام می شود.
9-روش میدانی چیست؟
پژوهشگر در این روش برای گردآوری اطلاعات ناگزیر است به محیط بیرون برود و با مراجعه به افراد یا محیط و برقراری ارتباط مستقیم با مکان مورد مطالعه به گردآوری اطلاعات بپردازد. در واقع، او باید ابزار سنجش و اطلاعاتی خود را به میدان ببرد.
10-مهم ترین ابزراها و روش های روش میدانی را نام ببرید.
پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده، از جمله ابزارهای گردآوری اطلاعات میدانی است.
11-پردازش اطلاعات چیست؟
یعنی حذف اطلاعات غیرضروری و حفظ اطلاعات مرتبط با پژوهش و تجزیه و تحلیل اطلاعات آغاز می شود.
12-نتیجه گیری وارائه پیشنهادات چگونه توسط پژوهشگر انجام می شود؟
در مرحله آخر، پژوهشگر با تجزیه و تحلیل اطلاعات، پاسخ مسئله پژوهش را می یابد. او ضمن ارائه دلایل علمی و منطقی به تأیید یا رد فرضیه یا فرضیه های خود می پردازد.
13-در صورتی که فرضیه یک پژوهشگر ردّ شود چرا نباید دلسردشود؟
زیرا این پژوهش به کسانی که با این سؤال مواجه شده اند پاسخ می دهد و از طرح دوباره آن جلوگیری می کند.
14- از بین شش سئوال اساسی در جغرافیا کدام یک « انسان و روابط متقابل او را با محیط» مورد توجه قرار می دهد؟
الف( چطور                         ب( چه چیزی                       ج( چه کسانی                            د( کجا
15-از بین شش سئوال اساسی در جغرافیا کدام یک به « بررسی سیر تکوین و تحول پدیده »  می پردازد ؟
الف( چه چیزی                        ب( چرا                        ج( چطور                                  د( کجا
16-در کدام گام از پژوهش پژوهشگر به اهمیت، سابقه و پیشینۀ مسئله و نتایج پژوهش دیگران می پردازد؟
الف( تدوین فرضیه                                        ب( پردازش اطلاعات 
  ج( طرح سؤال و بیان مسئله                     د( جمع آوری اطلاعات
17-کدام گام پژوهش نقش راهنما را دارد و به فعالیت هایی پژوهشگر جهت می دهد؟
الف( تدوین فرضیه                            ب( پردازش اطلاعات 
ج( طرح سؤال و بیان مسئله           د( جمع آوری اطلاعات
18-در جمع آوری داده ها استفاده از کدام مورد زیر روش میدانی محسوب می شود؟
الف( تصاویر ماهواره ای                             ب( نقشه           
  ج( مشاهده  مستقیم                              د( عکس های هوایی
19-رد فرضیه  یا فرضیه ها، در یک پژوهش چه چیزی را مشخص می کند؟
الف( بیهوده بودن پژوهش      ب(  جلوگیری طرح دوبارۀ 
    ج( شکست پژوهشگر      د( عدم مهارت پژوهشگر
 
 
درس سوم
1-تعریف موقعیت جغرافیایی را بنویسید.
محل قرار گرفتن هر پدیده در سطح کره زمین، موقعیت جغرافیایی آن پدیده است.
2-موقعیت ریاضی یا مطلق را تعریف کنید.
محل دقیق هر پدیده یا مکان، با توجه به طول و عرض جغرافیایی، موقعیت مطلق یا ریاضی آن محل است.
3-موقعیت نسبی را تعریف کنید.
محل قرارگیری هر مکان، نسبت به پدیده های طبیعی یا انسانی پیرامون خود، موقعیت نسبی آن مکان است.
4-منظور از موقعیت نسبی هر کشور چیست؟
محل قرارگیری آن، نسبت به سایر کشورها، دریاها، تنگه ها، کانال ها، منابع اقتصادی و...
5-موقعیت ریاضی یا مطلق ایران رابنویسید.
ایران در عرض جغرافیایی  25تا  39درجه در جنوب منطقه معتدله نیمکره شمالی قرار گرفته و همچنین در  44تا 63درجه طول شرقی واقع شده است.
 
6-چرا موقعیت نسبی ایران بسیارممتازاست؟
زیرا در مجاورت خلیج فارس و تنگه هرمز قرار گرفته و این منطقه به دلایل زیر اهمیت خاصی دارد.
7-اهمیت  منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز را بنویسید.
-ارزش و نقش ارتباطی بین سه قاره افریقا، اروپا وآسیا که در گذشته اهمیت داشته و اکنون نیز به عنوان حلقه ای از زنجیره حمل و نقل کالا و نفت، اهمیت خود را حفظ کرده است.
-بزرگترین منبع انرژی جهان، ذخایر با ارزشی دارد، زیرا حدود  66درصد ذخایر نفت جهان و  28درصد ذخایر گاز طبیعی را در خود جای داده است.
-درآمدها و دلارهای ناشی از صدور و فروش نفت خام، منطقه خلیج فارس را به صورت یکی از کانون های ثروتمند جهان در آورده است و این بازار بزرگ مصرف، آن را به کانون توجه صادر کنندگان کالاهای صنعتی و غیرصنعتی تبدیل کرده است.
-این منطقه، ارزش فرهنگی و سیاسی دارد زیراخلیج فارس در مرکز و قلب ناحیه جغرافیایی و سیاسی جهان اسلام قرار دارد.
8-تعریف مرز سیاسی را بنویسید.
مرز مهمترین عامل تشخیص و جدایی هر کشور از کشور همسایه است و نشان می دهد سرزمین یک کشور تا کجا امتداد دارد.
9-طول مرزهای سیاسی وتعداد همسایگان ایران را بنویسید.
ایران کشور وسیعی است که حدود  8731کیلومتر، مرز مشترک سیاسی با همسایگانش دارد و جزء کشورهای پرهمسایه است و با  15کشور همسایه است.ایران با 7کشورمرزخشکی دارد.
10-انواع مرزهای سیاسی را نام ببرید.
مرزهای خشکی-مرزهای هوایی-مرزهای هوایی
11-اهمیت مرزهای هوایی و راه های هوایی را بنویسید.
یکی دیگر از مرزهایی که امکان دسترسی به سایر کشورهای جهان را امکان پذیر می سازد، راه های هوایی است که از طریق آن، ارتباط با سایر نقاط جهان فراهم می شود.
12-اهمیت مرزهای دریایی  و راه های آبی رابنویسید.
تعدادی از کشورها به علت مجاورت با دریا و دریاچه ها، امکان دسترسی به خطوط دریایی هم دارند.کشور ما از جمله کشورهایی است که از طریق راه های آبی با کشورهای جهان در ارتباط است. راه های آبی، امکان روابط بازرگانی بیشتری را فراهم می کند.
دسترسی به آب های آزاد برای هر کشوری، علاوه بر امکان ارتباط با سایر نقاط جهان، دستیابی به منابع غذایی ومنابع معدنی و سوخت های فسیلی را نیز فراهم می کند.
13-تنگه هرمز کدام آب ها را به هم متصل می کند؟
تنگه هرمز، آبراهه هلالی شکلی است که آب های آزاد اقیانوس هند و دریای عمان را به خلیج فارس متصل می کند.
 
14-اهمیت تنگه هرمز را بنویسید.
این تنگه به سبب اینکه دروازه خروجی نفت خلیج فارس است، مهم ترین آبراهه راهبردی و یکی ازگذرگاههای تجاری مهم جهان است.
15-محل قرار گرفتن هر پدیده در سطح کرۀ زمین، موقعیت ............ آن پدیده است ؟
الف( ریاضی                      ب( نسبی                      ج( جغرافیایی                           د( مطلق
 16-مدار 25 درجه شمالی و 44 درجه شرقی به ترتیب بر کدام جهت های ایران منطبق می باشند؟
الف( شمال و شرق            ب( جنوب و غرب          ج( جنوب و شرق               د( شمال و غرب
17- وقتی می گوییم ایران در جنوب غربی آسیا قرار دارد کدام موقعیت آن را بیان کرده ایم؟
الف( ریاضی                         ب( نسبی                      ج( جغرافیایی                         د( مطلق
18-کدام یک از دلایل اهمیت ایران  و منطقه خلیج فارس که در گذشته وجود داشته اکنون نیز اهمیت خودرا حفظ کرده است؟
الف(  درآمدها و دلارهای ناشی از صدور و فروش نفت خام 
ب( ارزش فرهنگی و سیاسی
ج( بزرگ ترین منبع انرژی جهان و ذخایر با ارزش
د( ارزش و نقش ارتباطی بین سه قارۀ افریقا، اروپا و آسیا
19-کدام ویژگی زیر بیانگر اهمیت ایران در بین کشور های منطقه نمی باشد؟
الف( بیشترین جمعیت را دارد                                 ب( دومین کشور وسیع منطقه است 
ج( بیشترین گردشگر پذیری را دارد                       د( سومین تولید کننده نفت در منطقه می باشد
درس چهارم
1-ارتباط پراکندگی شهرها و روستاهای ایران با ناهمواری ها را بنویسید.
در سرزمین ما، روستاها و شهرهای بسیاری هست؛ اما پراکندگی آنها در همه جای کشور یکسان نیست. از دشت های نسبتاً هموار داخلی تا جلگه های سرسبز سواحل دریای خزر و از کوه های البرز تا زاگرس و جلگه های ساحلی خلیج فارس و دریای عمان، شهرها و روستا های زیادی استقرار یافته است. تعداد این آبادی ها در مناطق پایکوهی بیشتر، و جمعیت در آنها متراکم تر است.
2-آیا بین ناهمواری ها وتراکم جمعیت ارتباطی وجوددارد؟
بین ناهمواری ها و تراکم جمعیت، ارتباط نزدیکی هست؛
3-اهمیت ناهمواری های ایران را بنویسید.
ناهمواری ها بر تشکیل اجتماعات انسانی، نوع معیشت مردم و حتی بر تاریخ کشور ما، پیروزی و ناکامی های تاریخی نیز تأثیرگذار بوده است(به عنوان نمونه آریوبرزن سردار دلاور ایرانی با استفاده از تنگه تکاب در ارتفاعات زاگرس (جایی در استان کهگیلویه و بویراحمد کنونی) در برابر حمله اسکندر مقدونی از ایران دفاع کرد.
4-شکل امروزی ناهمواری های ایران مربوط به کدام دوران زمین شناسی است؟
طی دوران های زمین شناسی، ناهمواری ها به وجود آمده است. ناهمواری های ایران بیشتر طی دوران های اول تا سوم زمین شناسی پدید آمده است و شکل امروزی آنها به اواخر دوران سوم زمین شناسی (سنوزوئیک) مربوط است.
5-درکدام دوره زمین شناسی ناهمواری های ایران شکل نهایی یافت؟
پس از آخرین تحولات دراین دوران، طی دوره«کواترنر» ناهمواری های کشورما شکل نهایی یافته است.
6-عوامل تغییرشکل ناهمواری های ایران بعد از کواترنر را بنویسید.
بعد از کواترنرناهمواری ها تحت تأثیر عوامل فرسایش تغییر شکل می یابند. این عوامل (آب های روان، باد، اختلاف دما) به همراه عملکرد انسان،
7-چرا انسان سرعت تغییرات را افزایش داده است؟
با بهره برداری های گوناگون انسان از محیط موجب تغییرشدیدمحیط شده است.
8-تقسیمات ناهمواری های ایران را بنویسید.
الف ـ سرزمین های کوهستانی که اغلب بیش از هزارمتر از سطح دریاهای آزاد ارتفاع دارند.
بـ سرزمین های هموار که شامل دشت ها و جلگه های کم ارتفاع در نواحی داخلی  وا سواحل دریاها می شوند.
9-مهم ترین کوه های منطقه کوهستانی آذربایجان را نام ببرید.
دو رشته کوه ارسباران (قره باغ) در شمال و رشته کوه مرزی ایران و ترکیه (مانندقله آرارات)  شمال و غرب این منطقه را دربرگرفته است. علاوه بر این کوه ها، دو توده کوهستانی مهم دیگر، به نامهای سهند و سبلان بر اثر فوران آتشفشانی در این منطقه وجود دارند.
10-ویژگی های کوه های تالش را بنویسید.
کوهستان تالش با جهت شمالی ـ جنوبی، منطقه آذربایجان را از کناره های دریای خزر جدا کرده است. شیب عمومی این کوه ها به سمت خزر بیش از منطقه آذربایجان است و آب های جاری از آنها با سرعت به دریای خزر، وارد می شود. بلندترین قله آن آق داغ نام دارد.
11-ویژگی های منطقه کوهستانی البرز را بنویسید.
-کوه های البرز از تنگ منجیل شروع شده و در امتداد غربی ـ شرقی تا کوه های شاهکوه در نزدیکی شاهرود و دره خوش ییلاق ادامه دارند.
-دامنه های این کوه ها معمولاً به سمت شمال و یا جنوب است و در آن دره های وسیع و عمیقی هست، که رودهایی چون چالوس و هراز در آنها جریان دارد.
-بخش  بزرگی  از این چین خوردگی وسیع، حاصل کوه زایی(چین خوردگی) مواد رسوبی طی میلیون ها سال است.
- فعالیت های آتش فشانی در دوره کواترنر سبب شکل گیری قلّه دماوند در این رشته کوه شده است.
- مراکز جمعیتی بسیاری در امتداد کوهستان های البرز مستقر شده است و یکی از کانون های عمده  فعالیت های اقتصادی کشور به شمار می رود.
12-علل ناپایدارشدن منطقه کوهستانی البرز  را بنویسید.
-گسترش شهرهای پررونق اقتصادی مثل تهران، کرج،
-احداث جاده های ارتباطی (شوسه و راه آهن،)
-احداث سدها وهدایت رودخانه ها و بهره برداری از آنها،
- گسترش فعالیت های کشاورزی گوناگون و بهره برداری از معادن فراوان کوههای البرز، ناهمواریهای این منطقه کوهستانی را به شکلی ناپایدار درآورده است.
13-پیامدهای ناپایدارشدن منطقه کوهستانی البرز را بنویسید.
مجموع این فعالیت ها سبب شده است دامنه ها و دره ها، دشت ها و رودخانه های این منطقه کوهستانی طی چند دهه، چهره دیگری به خود بگیرد و گاه، مخاطراتی همچون ریزش و لغزش در جاده ها و دامنه ها، لرزش های خفیف و گسترده، طغیان رودها و بروز سیلاب وهمانند آنها حادث شود.
14-ویژگی های کوه های خراسان شمالی را بنویسید.
-این کوه ها به شکل منظم و موازی در شمال شرقی ایران قرار دارند.
-از رشته کوه های مهم کوههای شمال خراسان، می توان هزار مسجد، آلاداغ و در اطراف نیشابور، بینالود را نام برد.
15-ویژگی های رشته کوه زاگرس را بنویسید.
-چین خوردگی های دیواره مانندی با دره های موازی و به طول صدها کیلومتر
-چشم انداز نواحی کوهستانی غربی کشور ازکردستان با جهت شمال غربی ـ جنوب شرقی تا تنگه هرمزرا تشکیل داده است.
16-عوامل پیدایش رشته کوه زاگرس را بنویسید.
-رشته کوه زاگرس از برخورد دو صفحه شبه جزیره عربستان و صفحه  اوراسیا به وجود آمده است.
- این چین خوردگی ها پس از تشکیل، به حالت اولیه باقی نماند و طی میلیونها سال به علت فرسایش تغییر شکل یافته است.
17-گنبد نمکی را تعریف کنید .
لایه های نمک به شکل گنبدهایی بین لایه های رسوبی قرار گرفته است.
18-عوامل طبیعی تغییر دهنده رشته کوه زاگرس را بنویسید.
-رودهای بسیاری از زاگرس سرچشمه میگیرد. جریان آب در این رودها به علت تغییرات اقلیمی، دچار نوساناتی شده و از حالت منظم به حالت نامنظم و طغیانی تغییر شکل داده است. ریزش های جوّی شدید، کوه ها رامیفرساید و مواد آن در دسترس این رودها قرار میگیرد. به نظر میرسد طی سه دهه اخیر، طغیان در رودهای حوضه زاگرس بیش از گذشته شده و در پی آن، حمل رسوب توسط رودها به تشکیل شکل های جدیدی از ناهمواری منجرشده است.
- گرد و غبار از دیگر عواملی است که هم طبیعت و هم انسان در منطقه زاگرس در ایجاد و گسترش آنها مؤثر است. طی سی سال اخیر، وقوع توفان ها در این منطقه بیشتر شده است و انتظار می رود در استانهای زاگرسی (مثل خوزستان، لرستان و ایلام) افزایش یابد.
19-عوامل انسانی تغییر دهنده رشته کوه  زاگرس را بنویسید.
-بر روی رودهای حوضه زاگرس، سدهای متعدد احداث شده است. این سدها برای جلوگیری از طغیان، تولید برق آبی، تنظیم آب مورد نیاز برای آبیاری اراضی کشاورزی، استفاده های صنعتی و یا تأمین آب مورد نیاز شهرها و روستاها احداث شده است. به نظر می رسد برخی از این سدها در محل های مناسبی احداث نشده است .
-همچنین شهرهای متعددی در کناره رودها گسترش یافته است که باعث برهم خوردن تعادل جریان رودها براثر دستکاریهای انسانی (مثل دیواره بندی، مجراسازی، پل سازی، پوشاندن روی رودها وورود فاضلابهای شهری) در نواحی شهری شده و رود ها را وادار کرده است که در مناطق شهری از بستر تعیین شده تجاوز کند و طغیان یا سیلاب را به شهرها تحمیل نماید. نمونه های متعددی از این سیلاب ها در زاگرس دراستانهای لرستان و ایلام طی سالهای اخیر مشاهده شده است.
-افزایش رسوبات، سبب گسترش «سیلاب دشت ها» می شود، و مجاری رودها را دچار تغییر میکند.
-احداث جاده ها، از بین بردن جنگل ها و استفاده  نامناسب از اراضی کشاورزی در نواحی شهری و روستایی زاگرس همراه با گسترش شهرها و روستاها به ضرر دامنه ها، دره ها و دشت ها بوده است و از دیگر عوامل انسانی تغییر شکل ناهمواری ها در زاگرس، طی پنجاه سال اخیر به شمار می آید.
20-علت طغیانی شدن رودهای زاگرس چیست؟
رودهای بسیاری از زاگرس سرچشمه می گیرد. جریان آب در این رودها به علت تغییرات اقلیمی، دچار نوساناتی شده و از حالت منظم به حالت نامنظم و طغیانی تغییر شکل داده است.
21-تاثیرریزش های شدید جوی درمنطقه زاگرس چیست؟
ریزش های جوّی شدید، کوه ها رامی فرساید و مواد آن در دسترس این رودها قرار می گیرد. به نظر می رسد طی سه دهه اخیر، طغیان در رودهای حوضه زاگرس بیش از گذشته شده و در پی آن، حمل رسوب توسط رودها به تشکیل شکل های جدیدی از ناهمواری منجرشده است.
22-پیامد گسترش بی رویه شهرها درکناررودها چیست؟
برهم خوردن تعادل جریان رودها
23-عوامل برهم خوردن تعادل جریان رودها دراثرگسترش بی رویه شهرها را بنویسید.
براثر دستکاریهای انسانی (مثل دیواره بندی، مجراسازی، پل سازی، پوشاندن روی رودها وورود فاضلابهای شهری) در نواحی شهری شده و رود ها را وادار کرده است که در مناطق شهری از بستر تعیین شده تجاوز کند و طغیان یا سیلاب را به شهرها تحمیل نماید.
24-درکدام استان ها سیلاب های شدید رخ داده است؟
نمونه های متعددی از این سیلاب ها در زاگرس دراستان های لرستان و ایلام طی سالهای اخیر مشاهده شده است.
25-عامل گسترش سیلاب دشت ها چیست؟شرح دهید.
افزایش رسوبات، سبب گسترش «سیلاب      دشت ها» می شود، و مجاری رودها را دچار تغییر می کند.
26-موقعیت جغرافیایی کوه های مرکزی ایران را بنویسید.
اگر سه نقطه کوه جُغَتای در خراسان رضوی، گردنه آوج در استان همدان و قله کوه بَزمان یا خضر زنده درسیستان و بلوچستان را به یکدیگر وصل کنید، مثلثی تشکیل میشود که سایر ناهمواری های کشور در آن قراردارد.
27-انواع ناهمواری های مناطق مرکزی ایران را بنویسید.
-بخشی به شکل رشته کوه که به آن ها کوه های مرکزی(رشته کوه مرکزی) گفته میشود .
-برخی توده های نفوذی آذرین که به آنها کوه های منفرد مرکزی می گویند.
28-منطقه مکران درکجا قرار دارد؟
در جنوب استان سیستان و بلوچستان و اطراف چاله جازموریان در کرمان واستان هرمزگان (سواحل دریای عمان)منطقه مکران واقع شده است
29-رشته کوه بشاگرد درکجا قرار دارد؟
درمنطقه مکران کنار دریای عمان
30-درمنطقه مکران کدام رشته کوه قراردارد؟
بشاگرد
31-کوه های مریخی درکجا قرار دارد؟
در شرق بندرچابهار کناردریای عمان
32-کوه های مریخی چگونه پدید آمده اند؟
دراثرفرسایش، شکل های زیبایی با دره ها، چاله ها و گودال های عمیق ایجاد کرده است.
33-گل فشان ها درکجا قراردارند؟
در استان های هرمزگان و بلوچستان جنوبی در فاصله  این ناهمواری ها تا دریای عمان
34-علت فعالیت گل فشان ها چیست؟
علت فعالیت این چشمه های جوشان، فعالیت های زمین ساختی است.
35-ارزش های اقتصادی نواحی کوهستانی را بنویسید.
-ذخایر آب
 -معدن و ذخایر طبیعی
-دامپروری
-تعدیل آب وهوا
-محل سرچشمه رودها
36-انواع سرزمین های هموار را نام ببرید.
دشت ها وجلگه ها
37-عوامل پیدایش دشت ها را بنویسید.
-رخی دشت ها در هنگام چین خوردگی ها و در حد فاصل طاقدیس ها و یا در میان ناودیس ها، ایجاد شده اند (دشت کاکان در فارس).
-بعضی از دشت ها بر اثر انباشت مواد حاصل از فرسایش در نواحی پست به وجود آمده اند ( دشت نهاوند).
-بعضی از دشتها حاصل انحلال مواد آهکی و هموار شدن زمین ها هستند (مثل ماهیدشت کرمانشاه و دشت ارژن در فارس)
 -برخی از دشت ها از دورانه ای زمین شناسی بسیار قدیم برجای مانده اند، اما در روی آنها ناهمواری های جدید براثرفرسایش بادی ایجاد شده است مثل دشت لوت.
38-عوامل تغییرشکل وفرسایش دشت های ایران را بنویسید.
-تغییرات اقلیمی، که نشانه های آن را می توان تغییر در الگوی پراکندگی ریزش های جوی، بروز توفان ها و خشک سالی ها دانست، نه تنها در بسیاری از مناطق جهان بلکه در کشور ما و در مناطق پست داخلی مشغول تغییر شکل ناهمواری های کنونی است.
-توفان ها و بادهای شدید به فرسایش و جابه جایی مواد در دشت ها مشغول است و تپه های ماسه ای و دیگرپدیده های طبیعی مثل شوره زارها، بستر رودها و دشت های ریگی را از نظر وسعت و مکان تغییر می دهد.
 -طغیان دوره ای رودها، مواد را از جایی برمی دارد و در جای دیگری برجای می نهد که شکل های تازه ای بر اثر آن ها ایجاد می شود.
 -بهره برداری انسانی و تغییرات کاربری اراضی، بوته کنی و از بین بردن پوشش های گیاهی، دست کاری نابخردانه در مسیل ها و مجاری رودها، احداث جاده ها در مناطق حساس به دست کاری های انسانی و بهره برداری وسیع از معادن و منابع طبیعی، از دیگر عواملی است که می تواند فرسایش انسانی را در نواحی بیابانی ودشت ها گسترش دهد.
39-نشانه های تغییراقلیم چیست؟
تغییر در  الگوی پراکندگی ریزش های جوی، بروز توفان ها
  خشک سالی ها
40-مهم ترین عوامل فرسایش انسانی درنواحی بیابانی را بنویسید.
 -تغییرات کاربری اراضی،
  -بوته کنی و از بین بردن پوشش های گیاهی،
 
  -دست کاری نابخردانه در مسیل ها و مجاری رودها،
  -احداث جاده ها در مناطق حساس
 - بهره برداری وسیع از معادن و منابع طبیعی،
 
41-ارزش اقتصادی جلگه ها را بنویسید.
-جاذبه های گردشگری
 -استفاده از انرژی پاک، مانند انرژی خورشید و باد
-گذران اوقات فراغت به دلیل مناسب بودن برای رصد ستارگان، کویرنوردی و برگزاری مسابقات ورزشی
 -معادن گچ، نمک و مصالح ساختمانی
42-تعریف جلگه را بنویسید.
جلگه ها سرزمین های همواری هستند که ازیک طرف به کوه ها و از طرف دیگر به دریاها و دریاچه ها منتهی می شوند.
 
43- عوامل پیدایش جلگه ها را بنویسید.
ساختمان زمین، مقاومت سنگ، عمق آب و تراکم آبرفت از مهم ترین عللپی دایش جلگه ها می باشند.
44-شکل امروزی ناهمواری های ایران مربوط به کدام دوران زمین شناسی است؟
الف( اول                       ب( دوم                               ج( سوم                                د( پرکامبرین
  45-نقش کدام عامل زیر به صورت افزایش مقدار فرسایش  وسرعت تغییرات محیط نمایان می شود؟
الف( آب های روان                 ب( عملکرد انسان                 ج( اختلاف دما                   د( باد
46-در تقسیمات ناهمواری های ایران سرزمین های که اغلب بیش از 1000متر از سطح دریاهای آزاد ارتفاع دارند ...... گفته می شود.
الف(جلگه ای           ب(کوهپایه ای            ج(دشت           د(کوهستانی
47-دو رشته کوه مهم که منطقة کوهستانی آذربایجان را در بر گرفته اند کدام است؟
الف( سهند و سبلان                ب( ارسباران و رشته کوه مرکزی
ج( ارسباران و آرارات           د( تالش و ارسباران
48-کدام گزینه زیر نتیجه تغییرات و ناپایداری های محیطی است که انسان در کوه های البرز ایجاد کرده است؟
الف( بهره برداری از معادن                                  ب( ریزش و لغزش در جاده ها و دامنه ها
ج( احداث جاده های ارتباطی                                     د( هدایت رودخانه ها و بهره برداری از آنها
 
49-در ایجاد  وگسترش کدام عامل طبیعی تغییر دهندۀ زاگرس در حال حاضر هم طبیعت و هم انسان مؤثر است؟
الف( طغیان رودها               ب(  گسترش شهرها              ج(گرد وغبار               د( ایجاد سدها
 50-محدوده کوه های مرکزی ایران با اتصال کدام نقاط بر روی نقشه در داخل یک مثلث قرار می گیرند؟
الف( کوه جغتای - گردنه آوج - کوه بزمان                     ب( کوه جغتای - کوه الوند - کوه بزمان
ج( کوه بینالود- گردنه آوج - کوه بزمان                       د( کوه جغتای - گردنه آوج - کوه تفتان
51- «ناهموار یهای مریخی» در کدام منطقه از ناهمواری های زیر قرار دارند؟
الف( منطقة کوهستانی آذربایجان                                                  ب( منطقۀ کوهستانی زاکرس 
ج( کوه های بشاگرد                                                                            د( کوه های مرکزی
52-کدام یک از گزینه های زیر را نمی توان از نشانه های تغییرات اقلیمی دانست؟
الف( بروز توفان ها                                                                         ب( تغییرات کاربری اراضی 
ج(  تغییر در الگوی پراکندگی ریزش های جوی                                 د( خشکسالی ها
53-کدام عامل مرتب  سبب تغیر مکان و وسعت جلگه ها می شود؟
الف( فعالیت های انسانی                                                                  ب( رودهای طغیانی 
ج(  حرکات دریایی                                                                   د( نوسانات عمومی آب دریاها
54-بهترین مکان های کشاورزی کشورمان کدام است؟
الف( جلگه ها               ب(  دشت های حاصلخیز         ج( کوهپایه ها               د( سواحل دریاها
درس 5
1-هواچیست؟
اصطلاح هوا به حالت آنی و زودگذر جو گفته میشود؛ مثلاً دمای شهر یاسوج در  26فروردین سال 1394ساعت8 صبح، 13درجه سانتیگراد است.
2-آب وهوا یا اقلیم را تعریف کنید.
آب و هوا به مجموعه عناصر جوی غالب در یک منطقه دردرازمدت گفته میشود؛ مثلاً آب و هوای استان خراسان جنوبی، گرم و خشک است.
3-سازمان هواشناسی کشور چگونه وضع هوارادرکشورپیش بینی می کند؟
سازمان هواشناسی کشور با استفاده از اطلاعات روزانه، مانند فشار، رطوبت و دما، نقشه های هواشناسی تهیه می کند و با کمک تصاویر پی درپی ماهوارهای، عبورتوده های هوا را پس از شکل گیری مراکز کم فشار و پرفشار، طی چند روز، پیگیری می کند.
 با توجه به نوع توده هوا، سرعت و جهت آنها، کارشناسان هواشناسی می توانند وضعیت هوا و تغییرات آن را برای روزهای آینده پیش بینی کنند.
4-نقش پیشرفت ارتباطات فناوری  در پیش بینی وضع هوا را شرح دهید.
امروزه با پیشرفت ارتباطات و ّ فناوری می توانیم از طریق سایت های مختلف اینترنتی و نرم افزارهای مختلف، که امکان نصب روی رایانه و رایانه همراه را دارند به اطلاعاتی در مورد پیش بینی وضع هوای شهرها، روستاها و دیگر مناطق مختلف جهان دست یابیم.
5-سه عامل اصلی  موثربرآب وهوای ایران را نام ببرید.
-موقعیت جغرافیایی
-میزان ارتفاع و جهت کوهستان ها
-ورود توده های هوا به کشور
6-کدام عوامل جغرافیایی برتنوع آب وهوای کشورموثراست؟
-عرض جغرافیایی
-دوری ونزدیکی از دریاها
-پرفشارجنب حاره ای
7-نقش عرض جغرافیایی برآب وهوای کشوررا توضیح دهید.
در مناطق جنوبی کشور، که در عرضهای پایین جغرافیایی قرار دارند (به خط اِستوانزدیک ترند،) زاویه تابش خورشید هنگام ظهر، نزدیک به عمود است و به همین دلیل در این نواحی، مقدار تابش خورشید بیشتر و هوا گرم تر است؛ مانند استان های هرمزگان و جنوب سیستان و بلوچستان.
 ولی در مناطق شمالی کشور که در عرض های بالای جغرافیایی قرار دارند و زاویه تابش خورشید مایل تر است، مقدار تابش کم تر و هوا سردتراست؛ مانند استان های آذربایجان غربی و شرقی.
 
8-چرا دراطراف خط استوا هوای گرم و مرطوب وجوددارد؟
در اطراف خط استوا به دلیل گرم بودن و صعود هوا، کمربند کم فشار حاره ای تشکیل می شود و دارای آب و هوای گرم و مرطوب است.
9-چرا دراطراف مدارراس السرطان و راس الجدی آب وهوای گرم و خشک حاک است؟
در اطراف مدار رأس ّ السرطان و رأس َ الجدی، به دلیل سنگینی و فرونشینی هوا، کمربند پرفشار ّ جنب حاره ای تشکیل میشود و دارای آب و هوای گرم و خشک است.
10-مهم ترین کمربندهای خشک و بیابانی کره زمین در اثرچه عاملی به وجود آمده است؟
عامل پرفشار جنب حاره ای
 
11-چرا دردوره گرما درکشورما میزان بارش بسیارکم است؟
عامل پرفشار ّ جنب حارهای درتابستان به داخل کشور پیش روی می کند ومانع ریزش بارش در دوره گرما درکشور می شود.
12-دو اثرمتفاوت دوری و نزدیکی از دریاها برآب وهوای کشوررا بنویسید.
نزدیکی به دریاها و دوری از آن در آب و هوای کشور دو اثرمتفاوت دارد. درسواحل شمالی کشور، دریای خزر در افزایش بارش، نقش مهمی دارد ولی خلیج فارس و دریای عمان به دلیل عدم امکان صعود هوای مرطوب، در بارش سواحل جنوبی کشور، نقش چندانی ندارند و موجب شرجی شدن هوا می شوند.
در نواحی داخلی کشور به دلیل دور بودن از دریاها و کمبود رطوبت، اختلاف دما زیاد است ولی در نواحی ساحلی شمال و جنوب کشور اختلاف دما کم تر است.
13-نقش میزان ارتفاع برآب وهوای کشوررا بنویسید.
با افزایش هر  1000متر ارتفاع، دمای هوا به طور میانگین حدود  6درجه سانتیگراد کاهش می یابد. پس در نواحی کوهستانی کشور، آب و هوا سردتر و در دشت های داخلی کشور،که ارتفاع کم تری دارند آب و هوا گرم تر است.
 14-جهت رشته کوه هایی البرزو زاگرس چه تاثیری برآب وهوای کشوردارد؟
جهت رشته کوههای بلند مانند البرز و زاگرس نیز در پراکندگی جغرافیایی بارش کشور اثر دارد. این عامل موجب بارش های بیش تر در دامنه های شمالی البرز و دامنه های غربی زاگرس شده است.
 
15-توده هوا را تعریف کنید.
توده هوا، حجم بزرگی از هوا است که ویژگی فیزیکی آن به خصوص از نظر دما و رطوبت، در سطح افقی در صدهاکیلومتر تقریباً همسان باشد.
16-مهم ترین توده های هوا که درطول سال کشورما را تحت تاثیرقرارمی دهد را نام ببرید.
توده هوای غربی، توده هوای سیبری، توده هوای سودانی، توده هوای عربستان و توده هوای مرطوب موسمی
 
17-مهم ترین عامل ریزش بارش های جوی درکشور...........................است.
توده هوای مرطوب غربی
18-ویژگی های توده هوای سرد  وخشک سیبری را بنویسید.
-دردوره سرما وارد ایران می شود و باعث سردی و خشکی هوا درزمستان می شودوموجب ریزش بارش درسواحل شمالی می گردد.
19-ویژگی های توده هوای مرطوب غربی را بنویسید.
-رطوبت دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس را دردوره سرما به داخل ایران منتقل می کند و برف و باران به همراه دارد.
20-ویژگی های توده هوای سودانی را بنویسید.
گاهی درماه های سرد سال رطوبت دریای سرخ را به کشور ما می آورد و باعث بارندگی می شود.
 21-ویژگی های توده هوای گرم و خشک را بنویسید.
دردوره گرما هوای گرم را از عربستان به ایران می آورد و باعث افزایش شدید دما می شود.
22-ویژگی های توده هوای مرطوب موسمی را بنویسید.
برخی سال ها دردوره گرما از اقیانوس هند به ایران نفوذ و موجب باران های سیلابی درحنوب شرق ایران می شود.
 24-کدام قسمت از ایران درتابستان بارش وجوددارد وچرا؟
جنوب شرق ایران به دلیل نفوز توده هوای مرطوب موسمی تابستانی به کشور
25-مهم ترین داده های هواشناسی را نام ببرید که درایستگاه های هواشناسی سینوپتیک اندازه گیری می شود.
دما-فشار-رطوبت-بارش
26-انواع آب وهوای ایران را نام ببرید.
-آب وهوای گرم و خشک
-آب وهوای کوهستانی
-آب وهوای گرم وشرجی
-آب وهوای معتدل خزری
27-ویژگی های آب وهوای گرم و خشک را بنویسید.
-بارش کم وخشکی هوا
-اختلاف شدید دما
-فقرپوشش گیاهی
-تبخیرو تعرق زیاد
28-ویژگی های آب و هوای کوهستانی را بنویسید.
-افزایش بارندگی وکاهش دمابا افزایش ارتفاع
-میانگین دمای پایین
-بارندگی اغلب به صورت برف
29-ویژگی های آب وهوای گرم و شرجی را بنویسید.
-بارندگی اندک
-رطوبت نسبی زیاد
-میانگین دمای بابای سالیانه
30-ویژگی های آب وهوای معتدل خزری را بنویسید.
-بارندگی زیاد
-اعتدال دما در طول سال
-پوشش گیاهی غنی
 
31-علت به وجودآمدن بیابانها درایران را بنویسید.
-عامل پرفشارجنب حاره ای
-جهت رشته کوه های بلند البرز و زاگرس
-دوربودن از دریاها و منابع رطوبتی
32-ویژگی های بیابان دشت کویررا بنویسید.
موقعیت آب و هوایی در نواحی مرکزی ایران به گونهای است که یکی از بزرگ ترین کویرهای جهان
را به وجود آورده است. کویر، بخشی از بیابان است و به نمکزارهای پف کرده ای گفته می شود که تبخیر شدید،
عامل اصلی شکل گیری آن است. بخش بزرگی از دشت کویر، بیابان واقعی است؛ یعنی میانگین بارش سالانه آن از 50میلیمتر کمتر است.
33-ویژگی های بیابان لوت را بنویسید.
لوت یکی از خشکترین بیابان های ایران است که در عین حال، یکی از گرمترین مناطق کره زمین نیز به شمار می آید. لوت در جنوب شرق ایران قرار دارد. بخش زیادی ازاین بیابان به دلیل قرارگیری در منطقه فشار زیاد جنب حاره ای، کمتر از  30میلیمتر باران دارد. بیابان لوت در روز  27تیرماه  1395به عنوان اولین اثرطبیعی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت.
 
34-آب وهوا برکدام فعالیت های انسان اثردارد؟
آب و هوا بر نوع کشاورزی،گردشگری،معماری، سیستم های حمل و نقل و سلامتی انسان نیز تأثیر دارد. علاوه بر آن، بر نوع لباس ِ پوشیدن و یا انتخاب نوع مسکن ما نیز مؤثر است.
35-چرا درکشورما معماری های گوناگونی درنقاط مختلف دیده می شود؟
آب و هوا بر معماری تأثیرات زیادی دارد. درکشور ما به دلیل گوناگونی آب و هوا، معماری های گوناگونی در نقاط مختلف کشور دیده می شود.
36-چرا درگذشته مردم درخانه های خود آسایش بیشتری داشتند وانرزی کمتری هم مصرف می شد؟
در گذشته، مردم در ساخت ساختمان، به اثر اقلیم بر ساختمان و محیط توجه میکردند و به همین دلیل در داخل خانه هایشان دارای آسایش بودند و انرژی کمتری هم مصرف می شد .
37-برای کاهش سوانح جاده ای کدام راهکارمناسب تراست؟
برای کاهش سوانح جاده ای، توجه به اقلیم و پیش بینی وضع هوا، راهکار بسیار مناسبی است. توجه به وضع جوی منطقه در پروژه های راه سازی و طراحی سامانه های حمل ونقل بسیار مهم است. درصورت آگاهی از وضعیت آب و هوایی می توان خسارت های سوانح جادهای را کاهش داد.
38-مهم ترین سوانح جاده ای کشوررا نام ببرید.
برف سنگین، سقوط بهمن، وقوع سیل، یخبندان و پدیدآمدنِ مه
39-جغرافیای پزشکی را تعریف کنید.
جغرافیای پزشکی در زمینه پراکندگی تأثیرات عوامل محیطی بر سلامت انسان مطالعه می کند؛ به عنوان مثال، تشدید آلودگی هوای کلان شهرها و مناطق صنعتی کشور و یا آلودگی هوای استان های نیمه غربی کشور به وسیله ریزگردها، سلامت جسمی و روحی عده زیادی از هم وطنان را به خطرانداخته است.
40-مهم ترین مشکلات محیط زیستی  ناشی از آب وهوارا نام ببرید.
آلودگی هوا، بیابان زایی، خشک سالی و افزایش دما
 41-وارونگی دما چیست؟
با افزایش ارتفاع، دمای هوا کاهش می یابد، اما در وضعیتی که با افزایش ارتفاع، دمای هوا به طور ناگهانی افزایش یابد، وارونگی دما رخ می دهد.
42-خطروارونگی دما را بنویسید.
در این حالت، هوای سرد و سنگین در سطح زمین قرار می گیرد و اجازه نمی دهد آلودگی به طرف بالاحرکت کند و درنتیجه، میزان آلاینده ها در هوای شهرهای بزرگی مانند تهران بسیار زیاد می شود و مشکلات فراوانی رابرای مردم ایجاد میکند. در شرایط وارونگی، حرکت صعودی و جابه جایی هوا صورت نمی گیرد.
43-محدوده ریزگردها کجاست؟
ریزگردها بیشتر شامل گرد و غباری است که وارد هوا می شود. محدوده  جغرافیایی بحرانی این پدیده، کشورهای ایران، عراق، ترکیه، کویت و عربستان هستند.
44-علل شکل گیری ریزگردهاچیست؟
عواملی چون کاهش ریزش های ّ جوی، خشک شدن باتلاق ها و مدیریت ضعیف منابع آب در این مناطق، باعث شکل گیری این پدیده شده است.
45-چه راهکارهایی برای مقابله با ریزگردها مناسب است؟
احیای تالابها و تأمین حقابه رودخانه های منطقه، اجرای طرحهای بیابان زدایی، تغییر در شیوه کشت و مدیریت صحیح آب در بخش های مختلف، روش های مناسبی است.
46-برای حل مشکلات زیست محیطی کشورچه راهکاریی مناسب است؟
برای حل مشکلات محیط زیست کشور، مدیران، برنامه ریزان و مسئولان باید به بعد مکانی تصمیم گیری ّ های خود توجه جدی کنند و درحفظ منابع طبیعی و ملی کشورشان تلاش کنند.
47–دو معیار اصلی تفاوت هوا و آب و هوا چیست؟
الف( زمان و عناصر مورد اندازه گیری                      ب( مکان و چگونگی تهیه نقشه هوا شناسی
ج( مکان و شکل گیری مراکز کم فشار و پرفشار                 د( زمان و مکان
48– برای پیش بینی وضعیت هوا و تغییرات آن انجام کدام مرحله زیر ضروری نیست؟
الف( تهیه نقشه های هواشناسی                           ب( استفاده از تصاویر پی درپی ماهواره ای
ج( تعیین ساعات آفتابی محل                                 د( تعیین سرعت و جهت حرکت توده هوا
49-- مهم ترین عوامل ناشی از موقعیت جغرافیایی که بر آب و هوای ایران اثر دارند کدامند؟
الف( عرض جغرافیایی، پرفشارجنب حاّرّه ای و دوری و نزدیکی به دریاها
ب( عرض جغرافیایی، پرفشارجنب حاّرّه ای و میزان ارتفاع و جهت کوهستان ها
ج( ورود توده های هوا به کشور، عرض جغرافیایی و پرفشارجنب حاّرّه ای
د( دوری و نزدیکی به دریاها ، پرفشارجنب حاّرّه ای و میزان ارتفاع و جهت کوهستان ها
50– علت کمی بارش در سواحل جنوبی کشور چیست؟
الف( گرم بودن هوا                                                     ب( عدم امکان صعود هوای مرطوب 
 ج( جهت حرکت توده های هوا                                       د( ارتفاع و جهت نا همواری ها
 
51– کدام توده هوا رطوبت دریای سرخ را به کشور ما می آورد؟
الف( مرطوب غربی               ب( مرطوب موسمی            ج( سودانی                د( گرم و خشک
52- ایستگاه هواشناسی شهر فیروزکوه در ارتفاع 2000.متر قرار دارد هنگامی که دمای هوا در این ایستگاه 25 درجه سانتی گراد می باشد دمای هوا در ارتفاع 3750 متری کوه دماوند چند درجه است؟ 
الف( 17.5                        ب( 14.5                              ج( 10.5                    د( 35
53-- مهم ترین عامل ایجاد نواحی خشک و بیابانی درجنوب کشور چیست؟
الف( پرفشار جنب حاّرّه ای     ب( بارش کم       ج( دمای بالا       د( تأثیر توده هوای گرم وخشک
 
54- – بیابانی شدن منطقه طبس بیشتر در ارتباط باکدام عامل می باشد؟
الف( جهت رشته کوه های بلند البرز و زاگرس              ب( دوربودن از دریاها و منابع رطوبتی 
ج( عامل پرفشارجنب حاّرّه ای                                           د( ارتفاع کم از سطح دریا
55- عامل پرفشارجنب حاّرّه ای و جهت رشته کوه های بلند به ترتیب در ایجاد کدام بیابان های زیر نقش مهمتری داشته اند؟
الف( دشت کویر و لوت          ب( لوت و جازموریان        
  ج( طبس و دشت کویر           د( لوت و دشت کویر
56-موضوع مورد مطالعه در جغرافیای پزشکی چیست؟
الف( ارائه راهکار برای کاهش آلودگی ها  
ب( تأثیرات عوامل محیطی بر سلامت انسان 
ج( ایجاد آسایش و سلامت بیشتر با طراحی اقلیمی
د( کاهش سوانح جاده ای، با پیش بینی وضع هوا
57--کدام دسته از کشور های زیر در محدودۀ جغرافیایی بحرانی پدیده ریز گردها قرار دارند؟
الف( ایران، عراق، ترکیه، افغانستان و عربستان            ب( ایران، عراق، سوریه، کویت و عربستان
ج( ایران، عراق، ترکیه، کویت و عربستان                د(  ایران، عراق، ترکیه، کویت و بحرین
58-- برای مقابله با ریزگردها کدام راهکار زیر اثر کمتری دارد؟
الف( احیای تالاب ها و تأمین حقابۀ رودخانه های منطقه        ب( ایجاد باد شکن در مسیر بادها
ج( اجرای طرح های بیابان زدایی                          د ( مدیریت صحیح آب در بخش های مختلف